NL EN
  • Home»
  • Weblog »
  • (u)AVG, Wbp en toestemming ouders voor kinderen.

(u)AVG, Wbp en toestemming ouders voor kinderen.

Simone Diederich gaat haar scriptie schrijven over "sharenting", een samenvoeging van parenting en sharing. Wat mag een ouder van een kind delen, en wat heeft het kind daarover te zeggen? Onderstaande is mede in discussie met haar tot stand gekomen.


In de Wbp ging artikel 5 over toestemming van ouders (wettelijke vertegenwoordiger) voor betrokkenen van onder de 16. Het boeiende aan die bepaling is dat als bijv. een school een foto van een kind op internet wil plaatsen toestemming van de ouders nodig is, maar vervolgens deze foto weer verwijderd moet als het kind van, zeg 6 jaar, die toestemming intrekt. Zie de tekst van lid 2.


Hoofdstuk 1. Algemene bepalingen

Artikel 5
1.

Indien de betrokkene minderjarig is en de leeftijd van zestien jaren nog niet heeft bereikt, of onder curatele is gesteld, dan wel ten behoeve van de betrokkene een mentorschap is ingesteld, is in de plaats van de toestemming van de betrokkene die van zijn wettelijk vertegenwoordiger vereist.

2.

Een toestemming kan door de betrokkene of zijn wettelijk vertegenwoordiger te allen tijde worden ingetrokken. 


Hoewel dat er echt staat, heeft het iets geks. Intrekken is namelijk een rechtshandeling en de minderjarige is handelingsonbekwaam. Er zijn uitzonderingen (bijv. kopen snoep) maar dan is vereist dat dat kopen met toestemming ouders geschied. Die toestemming schijnt privaatrechtelijk achteraf te worden uitgelegd. Dus een kind kan rechtshandelingen verrichten, maar de ouder heeft altijd de mogelijkheid de rechtshandeling te vernietigen.


In het geval van de foto op de website zou je dus een zoals dat bij programmeren wel genoemd wordt live loop kunnen hebben: gaat eindeloos door. Ouder toestemming, kind trekt in, ouder toestemming, kind trekt in. Vraag is wat er onder de Wbp met kinderen van 16-18 gebeurde. Daarover staat niks in de Wbp, maar die zijn nog wel handelingsonbekwaam.


In de AVG is de regeling beperkter, art. 8 gaat enkel over toestemming bij diensten van de informatiemaatschappij. De Nederlandse wetgever had niet helemaal door dat er iets veranderde, want bij uAVG toelichting staat


"In de Wbp werd reeds de leeftijdsgrens van 16 jaar gehanteerd, en er is geen reden om hierin een andere afweging te maken. Hierom is in de uitvoeringswet geen afwijkende leeftijdsgrens opgenomen. Ten overvloede zij hierbij opgemerkt dat dit alleen betrekking heeft op verwerking van gegevens op basis van toestemming"


Allemaal waar, maar hierdoor is er buiten de diensten van de informatiemaatschappij helemaal niets meer over kinderen geregeld. Hoe zit het nu?


Bovenstaande toelichting van de wetgever betrof de eerdere versie van uAVG, in de uiteindelijke uAVG is art. 5 uitgebreid met kinderen (in eerste instantie ging het enkel over onder curatele gestelden). De intrekking van de toestemming is ook niet meer door de betrokkene (het kind) mogelijk, maar enkel door de wettelijk vertegenwoordiger!


Ik neem aan dat kinderen tot 18 jaar bij verwerkingen toestemming van de ouders nodig hebben, althans, dat ouders de eventueel door een kind gegeven toestemming kunnen intrekken.


Door art. 5 lid 1 uAVG is er wederom een aparte categorie voor kinderen tot 16 jaar, waarbij dan de vraag is of de toestemming in vermogensrechtelijke zin moet worden geduid, dat kinderen tot 16 toestemming mogen geven maar ouders die kunnen intrekken. Tussen 16-18 zal het enkel via vermogensrecht/handelingsonbekwaamheid lopen.


Een en ander  kan leiden tot de situatie zoals boven geschetst van het kind van 6. Je hoopt en verwacht dat kinderen en ouders er onderling uitkomen, maar juridisch lijkt  het een niet echt uitgewerkt probleem, deze samenloop tussen algemeen vermogensrecht en gegevensbeschermingsrecht.



PAGINA DOORSTUREN

DEZE PAGINA IS SUCCESVOL DOORGESTUURD!

REACTIES (4)

M van Schaik dinsdag 15 januari 2019 11:31

Mij rijst de vraag of de interpretatie mbt toestemming in de geschetste situatie (m.n. dat hier twee verschillende meningen bij in het spel kunnen zijn) wel klopt.
Wellicht is de bepaling mbt

M van Schaik dinsdag 15 januari 2019 11:32

Mij rijst de vraag of de interpretatie mbt toestemming in de geschetste situatie (m.n. dat hier twee verschillende meningen bij in het spel kunnen zijn) wel klopt.
Wellicht is de bepaling mbt jonger dan 16 jaar in de geschetste situatie niet van toepassing omdat er geen sprake is van een rechtstreeks aanbod van diensten van de informatiemaatschappij. De toestemming wordt verleend aan een school, wanneer de situatie zou draaien om toestemming voor het publiceren van de foto in het jaarboek wordt dit duidelijker (het draait dan wellicht om de interpretatie van 'rechtstreeks aanbod van diensten van de informatiemaatschappij').

Desalniettemin een interessant vraagstuk, toestemming & minderjarigen;
De AVG stelt dat (art.6.1.a) de verwerking van persoonsgegevens onder andere op basis van toestemming mogelijk is.
En aanvullend (AVG art.8) aan verwerkingen van gegevens van kinderen jonger dan 16, specifiek "in verband met een rechtstreeks aanbod van diensten van de informatiemaatschappij", als extra vereiste aan toestemming dat instemming van de wettelijk vertegenwoordigers nodig is én gecontroleerd dient te worden.
In de uAVG (art.5) staan hierover m.i. nog wat lastiger duidbare bepalingen, maar de Europese verordening laat alleen mogelijkheid tot aanscherping, niet tot verruiming.

Mijn interpretatie is daarom vooralsnog dat de bepalingen (jonger dan 16 / informatiemaatschappij) een voorzorgsmaatregel vormen om 'toestemming' door een druk op de 'OK' knop in een app door een kind van 6 te voorkomen. In dergelijke situaties (toestemming doormiddel van een vinkje of knop, op afstand) wordt verwerkingsverantwoordelijken de aanvullende eis gesteld een redelijke inspanning te verrichten om de vereiste instemming van een gezaghebbende ook daadwerkelijk te controleren. In deze interpretatie bevestigd de bepaling mbt toestemming jonger dan 16 (AVG art.8) dus de handelingsonbekwaamheid van kinderen, is hier zelfs een aanscherping van.

Toestemming die buiten een "rechtstreeks aanbod van diensten van de informatiemaatschappij" valt (bijvoorbeeld toestemming aan een school zoals in de geschetste situatie), wordt geregeld in AVG artikel 6 en vervolgens in de geldende lokale wetgeving. Aangezien toestemming een rechtshandeling is, is hiervoor handelingsbekwaamheid vereist en dus toestemming van de wettelijk vertegenwoordiger bij minderjarigen. Deze toestemming mag voor eenvoudige handelingen worden aangenomen, maar ik zie in het geheel van bepalingen geen redenatie die minderjarigen op enige manier zelfstandig handelingsbevoegd maakt.

Al met al erg benieuwd naar jullie interpretatie en de scriptie zelf!

M van Schaik dinsdag 15 januari 2019 11:41

(Overigens wordt ipv 'live loop' waarschijnlijk een 'infinite loop' bedoeld?)

Arno R. Lodder vrijdag 18 januari 2019 14:58

Interessant, want als uAVG niet mag verruimen, dan is art. 5 qua kinderen inhoudsloos. Je zou overigens art. 5 als aanscherping kunnen zien, immers de bescherming van het kind wordt aangescherpt, niet alleen beperkt tot diensten van de informatiemaatschappij. Ik begrijp dat het inherent tegenstrijdig is, want als iets niet beperkt wordt is het daarmee ook verruimd. Richtlijn 95/46 vermeldt niets over kinderen. Wat in de Wbp stond over kinderen komt dus niet uit de daaruit ten grondslag liggende richtlijn (mogelijk, kan de tekst zo snel niet vinden, stond het al in de WPR?).

Hoe om te gaan met persoonsgegevens van kinderen is wel de million dollar question genoemd (lastig te beantwoorden dus), zie daarover en meer interessante aspecten dit artikel van o.a. mijn Tilburgse collega Eleni Kosta: https://pure.uvt.nl/ws/portalfiles/portal/23365454/Consent_for_processing_children_s_personal_data_in_the_EU_following_in_US_footsteps.pdf Consent for processing children’s personal data in the EU: following in US footsteps? Macenaite, Milda; Kosta, Eleni

EEN REACTIE PLAATSEN

UW E-MAIL ADRES WORDT NIET GETOOND AAN ANDERE BEZOEKERS.

  1. NAAM
  2. E-MAILADRES
  3. BERICHT
  4. WANNEER U DEZE REGEL KUNT LEZEN, VUL HET VOLGENDE VELD DAN NIET IN!
  5.