NL EN

Wikileaks

Wikileaks, het internet klokkenluidersplatform, publiceerde enkele dagen geleden ruim 92.000 Amerikaanse documenten over de oorlog in Afghanistan. Het gaat om ‘explosief’ materiaal, onder meer over geheime operaties en burgerslachtoffers in Afghanistan.

De Orde van de Dag, de wekelijkse nieuwsbrief van het Advocatenblad, vroeg mij naar mijn mening.

De VS is not amused: er worden levens in gevaar gebracht door openbaarmaking van deze geheime documenten, zo wordt beweerd.

Dat de VS geschokt heeft gereageerd, is logisch. Niet alleen wordt de VS in verlegenheid gebracht vanwege de inhoud van de documenten, maar ook vanwege het lekken zelf. Hoe kan het dat zo’n enorme hoeveelheid geheime, vertrouwelijke, of in elk gevoelige informatie op straat komt te liggen?

Daar zullen we waarschijnlijk nooit achterkomen, alhoewel de VS uiteraard naarstig op zoek is naar de oorprong van het lek. De kans dat Wikileaks zijn bron prijs geeft is uiterst klein. In Europa is het recht op journalistieke bronbescherming door het Europees Hof voor de Rechten van de Mens erkend, alhoewel de mate van bronbescherming van land tot land kan verschillen. De vraag is overigens of Wikileaks als een journalistiek medium kan worden beschouwd. Dankzij internet is de grens tussen een persoonlijke opvatting en een journalistieke bijdrage steeds vager. Wat is het verschil tussen een doorwrochte weblog en een artikel in een online krant? Ik denk dat Wikileaks wel degelijk op één lijn te stellen is, of althans grote gelijkenis vertoont met een persorgaan.

Dat bepaalde informatie geheim is, wil nog niet zeggen dat het niet mag worden gepubliceerd. Journalisten zullen juist relatief vaak geheimen schenden. Maar dat doen zij vanuit het maatschappelijk belang. Zij hebben bij uitstek het recht, en zelfs de taak om misstanden aan de kaak te stellen. Journalisten zijn de 'watchdogs' van de samenleving, zo is de vaste lijn van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens.

Een mooi voorbeeld is de zaak die ons kantoor heeft gedaan voor RTL tegen De Nederlandse Bank (DNB). RTL publiceerde vertrouwelijke stukken van DNB over het toezicht op Dirk Scheringa's DSB Bank. Volgens DNB handelde RTL onrechtmatig. De kort geding rechter van de Rechtbank Amsterdam wees de vorderingen van DNB af met de volgende motivering:

"Dat het hier gaat om stukken waarvoor een geheimhoudingsplicht geldt, maakt de publicatie van de stukken niet zonder meer onrechtmatig. Het is een omstandigheid die bij de afweging van de belangen moet worden betrokken."

Omdat RTL de stukken niet op onrechtmatige wijze had verkregen, RTL haar berichtgeving bovendien neutraal en zakelijk had gehouden, en niet was komen vast te staan dat de berichtgeving onjuist was, oordeelde de rechter:

"Onder deze omstandigheden dient het belang van RTL om kritisch, informerend en opiniërend op te treden en daarbij haar kijkers en bezoekers van haar website zo goed mogelijk voor te lichtend te prevaleren boven het belang van DNB."

De vrijheid van meningsuiting gaat ver, en zeker als meningen worden geuit (daaronder valt ook het publiceren van documenten) door persorganen. Dat geldt óók als het gaat om publicatie van geheime, vertrouwelijke of anderszins gevoelige informatie. Volgens het Europees Verdrag van de Rechten van de Mens kan het recht op vrije meningsuiting slechts beperkt worden als er sprake is van een 'pressing social need' en indien en voor zover dat noodzakelijk is (onder meer) ter bescherming van de nationale veiligheid of de gezondheid van anderen (art. 10 EVRM).

De VS betoogt dus precies dat dit aan de orde is: militaire operaties, en de levens van soldaten en Afghaanse burgers worden op het spel gezet. Wikileaks betoogt het tegendeel en stelt dat alleen maar documenten van minstens 7 maanden oud zijn gepubliceerd waardoor er geen gevaar meer is. Dit kan ik niet beoordelen. Uit berichtgeving in de media begrijp ik echter dat zowel Obama als de Nederlandse regering stellen dat het gaat om oud nieuws. Obama over de documenten: "these documents don't reveal any issues that haven't already informed our public debate on Afghanistan." 

Lees het bericht in de Orde van de Dag hier. In dezelfde nieuwsbrief overigens ook een bijdrage over het wetsvoorstel Versterking Bestrijding Computercriminaliteit waarover zowel mijn kantoorgenoot Wouter Dammers als ik hebben geblogd.

BRON: Orde van de Dag, Volkskrant, NOS, ABC News


PAGINA DOORSTUREN

DEZE PAGINA IS SUCCESVOL DOORGESTUURD!

EEN REACTIE PLAATSEN

UW E-MAIL ADRES WORDT NIET GETOOND AAN ANDERE BEZOEKERS.

  1. NAAM
  2. E-MAILADRES
  3. BERICHT
  4. WANNEER U DEZE REGEL KUNT LEZEN, VUL HET VOLGENDE VELD DAN NIET IN!
  5.