NL EN
  • Home»
  • Weblog »
  • Wel of geen downloadverbod? De ontknoping nadert

Wel of geen downloadverbod? De ontknoping nadert

Morgen, woensdag 30 november, vergadert de Tweede Kamer over de auteursrechtplannen van staatssecretaris Teeven. In zijn Speerpuntenbrief Auteursrecht, op 11 april jl. aangeboden aan de Tweede Kamer, pleit Teeven onder meer voor een “herbezinning op de thuiskopie-exceptie”. Onder deze wettelijke beperking op het auteursrecht, neergelegd in artikel 16c Auteurswet, is het downloaden van bestanden (en dus het maken van een digitale “kopie”) in Nederland thans toegestaan, mits dit geschiedt voor privégebruik. Teeven wil dit veranderen door een downloadverbod in te voeren, waardoor niet alleen het uploaden, maar ook het downloaden uit evident illegale bron verboden wordt. Daarnaast wil Teeven de bestaande handhavingsmogelijkheden uitbreiden, door het onder omstandigheden mogelijk te maken dat de rechter een access provider kan gelasten een specifieke (inbreukfaciliterende) dienst of website te blokkeren.

De plannen van Teeven hebben geleid tot veel discussie. De afgelopen weken hebben diverse belanghebbenden hun stem laten horen, zowel vóór als tegen het downloadverbod. Zo riep de Consumentenbond – samen een aantal vakbonden voor auteurs, musici en dansers –  de politiek afgelopen donderdag op om zich principeel uit te spreken tegen een verbod op downoaden voor privégebruik. In plaats daarvan zou het huidige thuiskopiestelsel juist moeten worden gehandhaafd en zelfs worden uitgebreid, opdat artiesten een billijke vergoeding ontvangen. Ook NORMA, de stichting Naburige Rechtenorganisatie voor Musici en Auteurs, vindt een digitale thuiskopieheffing beter dan een downloadverbod.
In andere zin Buma/Stemra – belangenbehartiger van muziekauteurs en componisten – die zich vrijdag juist uitsprak vóór het downloadverbod en, in het verlengde daarvan, websiteblokkades door providers. Buma stelt zich onder meer op het standpunt dat voldoende legale alternatieven voorhanden zijn. Bovendien moeten consumenten er niet van uitgaan dat films en muziek gratis op internet beschikbaar zijn. In de supermarkt moet je toch ook betalen voor je boodschappen?

Ratio achter het door Teeven voorgestelde downloadverbod is rechthebbenden ook in de digitale omgeving in staat te stellen hun rechten te handhaven. Het illegale aanbod zou verder in de weg staan aan de opkomst van nieuwe, legale diensten in de creatieve sector. Ook wordt wel egsteld dat van het (blijven) toestaan van downloaden uit illegale bron een “negatief signaal” uit gaat, terwijl bovendien het auteursrecht – van nature aan verbodsrecht – door legalisering wordt uitgehold.

Argumenten tégen het downloadverbod en de door Teeven voorgestelde websiteblokkades zien met name op essentiële grondrechten als privacy en de informatievrijheid. Websiteblokkades beperken de vrijheid van meningsuiting (informatievrijheid), omdat een deel van het internet ontoegankelijk wordt gemaakt, met als gevolg dat niet alleen onrechtmatige, maar ook rechtmatige en toekomstige  informatie wordt geblokkeerd. Invoering van een downloadverbod staat verder op gespannen voet met het grondrecht op privacy, omdat voor een effectieve werking ervan per defintie een monitoring van internetgebruikers noodzakelijk lijkt. Bovendien heeft het downloadverbod – ondanks het feit dat Teeven (terecht) stelt dat handhaving niet gericht moet zijn op downloaders op kleine schaal – tot gevolg dat in één klap een groot aantal Nederlanders zich schuldig maakt aan een illegale activiteit.

Persoonlijk ben ik geen voorstander voor de invoering van een downloadverbod, om de simpele reden dat ik niet denk dat het voor auteursrechthebbenden het door Teeven beoogde (positieve) effect zal hebben. De afgelopen jaren is gebleken dat iedere poging om filesharing te bestrijden tot nu toe gefaald is en zelfs heeft geleid tot de ontwikkeling van nieuwe technologieën die moeilijker aan te pakken zijn. Immers, voor elke opgedoekte website of dienst (denk aan Napster en Kazaa) werd weer een nieuwe opgericht (denk aan BitTorrent). Er is geen reden om aan te nemen dat de invoering van een downloadverbod en de mogelijkheid van websiteblokkades hier iets aan zal veranderen. De praktijk in andere Europese landen – waar een downloadverbod reeds is ingevoerd – lijkt deze veronderstelling te ondersteunen, nu de uitwisseling van ongeautoriseerde bestanden in die landen niet is opgehouden.  De mogelijkheden om ongeautoriseerd bestanden uit te wisselen zullen mijns inziens blijven bestaan en waarschijnlijk zelfs toenemen, terwijl filesharing-technologieën bovendien steeds geavanceerder worden. Van belang is verder dat het downloadverbod voor de auteurs niet veel toegevoegde waarde heeft: zij zullen niet meer verdienen door strengere handhaving.

Filesharing hoort – ongeacht de vraag of dit wenselijk is – tot de onmiskenbare realiteit van het internet. Het wordt tijd dat de entertainmentindustrie dit erkent en haar toevlucht zoekt in andere, serieuze oplossinging en betaalmodellen die tegemoet komen aan de auteursrechtproblematiek op internet, in plaats van hardnekkkig vast te houden aan steeds strenger wordende auteursrechthandhaving. Een vergelijkbare strekking had de speech van Eurocommissaris Kroes vorige week: in plaats van een middel om auteurs te belonen, wordt het auteursrecht tegenwoordig met name geassocieerd met strenge straffen en ontstaat steeds meer de perceptie dat het auteursrecht “slecht” is.

Gezocht moet daarom worden naar modellen die recht doen aan alle betrokkenen: burgers moeten niet onnodig gecriminaliseerd worden, de informatievrijheid moet niet onnodig beperkt worden, en auteurs moeten het geld verdienen waar zij recht op hebben. Professor Hugenholtz, lid van de Commissie Auteursrecht, onderkent dit en pleitte vorige week dan ook voor het legaliseren van niet-commerciële filesharing. Hij suggereert een systeem van collectieve licenties, waarbij internetgebruikers een filesharing-heffing betalen over bijvoorbeeld internetabonnementen of collegeld. Ook andere partijen dragen oplossingen aan. Zo komt Bits of Freedom met de suggesties van een “entertainmentbundel” (een vrijwillige bijdrage die internetters betalen aan hun internet provider ) en de invoering van stream-en downloadgeld (een verplichte bijdrage die internetters moeten betalen, te verdelen via collectieve beheersorganisaties). Vandaag kwam D’66 nog met een ander alternatief. Volgens de partij moet het invoeren van een “totaalpakket” aan films en muziek op internet net zo makkelijk zijn als nu voor radiozenders het geval is. Die kunnen nu een totaalpakket aan muziek bij collectieve beheersorganisaties aanschaffen. Dit zou ook mogelijk worden voor diensten op het internet. D’66 voegt hier nog aan toe dat wel scherp toezicht moet worden gehouden op de beheersorganisaties, die thans nog te vaak onduidelijke tarieven zouden hanteren.

Al met al zijn in de afgelopen periode veel standpunten en suggesties gedaan door verschillende partijen. Hopelijk wordt al deze input morgen meegenomen tijdens de Tweede Kamer vergadering. Ik ben zeer benieuwd naar de uitkomst.



PAGINA DOORSTUREN

DEZE PAGINA IS SUCCESVOL DOORGESTUURD!

REACTIE (2)

EEN REACTIE PLAATSEN

UW E-MAIL ADRES WORDT NIET GETOOND AAN ANDERE BEZOEKERS.

  1. NAAM
  2. E-MAILADRES
  3. BERICHT
  4. WANNEER U DEZE REGEL KUNT LEZEN, VUL HET VOLGENDE VELD DAN NIET IN!
  5.