NL EN
  • Home»
  • Weblog »
  • Verhuurders vragen inkomens-info op bij de Belastingdienst zonder wettelijke basis
  • GEPLAATST OP: 1 maart 2012
  • GEPLAATST DOOR: Anke Verhoeven
  • GEPLAATST IN: Privacy
  • GOOGLE+: Anke Verhoeven

Verhuurders vragen inkomens-info op bij de Belastingdienst zonder wettelijke basis

Op dit moment kunnen gegevens over je inkomen ingezien worden door medewerkers van verhuurders in de gereguleerde sector. Dit is het gevolg van een geplande wetswijziging die inkomensafhankelijke huurverhoging mogelijk maakt. Het feit dat verhuurders inzage hebben in inkomensgegevens, zonder dat daarvoor een formeelwettelijke grondslag bestaat is echter in strijd met de grondwet.

Het wetsvoorstel inkomensafhankelijke huurverhoging

Op dit moment mogen verhuurders in de gereguleerde sector éénmaal per jaar de huurprijzen verhogen met maximaal het vastgestelde inflatiepercentage. Dit gebeurt elk jaar op 1 juli. Het wetsvoorstel wil het mogelijk maken dat voor huurders met een hoger inkomen (meer dan EUR 43.000,- per jaar) de huur sneller omhoog gaat. Voor die huurders kan er bovenop het inflatiepercentage nog maximaal 5% extra in rekening gebracht worden. Doel van het wetsvoorstel is ervoor te zorgen dat mensen met een relatief hoger inkomen doorstromen naar een huurwoning in de particuliere sector of een koopwoning. Zo komen er meer goedkope huurwoningen beschikbaar voor mensen met lagere inkomens.

Om te kunnen controleren of een huurder meer verdient dan het drempelbedrag, zullen de inkomensgegevens van de Belastingdienst gebruikt worden. Het wetsvoorstel voorziet erin dat de verhuurder via een speciale digitale portal toegang krijgt tot informatie van de Belastingdienst. De verhuurder kan via de portal zien of het inkomen van de huurder in het peiljaar hoger of lager was dan EUR 43.000,- per jaar (de verhuurder ziet dus geen concrete bedragen, maar enkel een ‘ja’ of een ‘nee’).

Inbreuk op de persoonlijke levenssfeer

Het grote probleem is echter dat de verhuurders nu al toegang hebben tot de inkomensgegevens, terwijl de wet op basis waarvan dit gebeurt nog niet in werking is getreden! Het is zelfs alleszins de vraag of deze wet nog op tijd in werking kán treden voor de huurverhoging van dit jaar. Het wetsvoorstel is namelijk nog niet eens besproken in de Tweede Kamer. Pas wanneer zowel de Tweede als de Eerste Kamer de wet hebben goedgekeurd en deze is gepubliceerd in het Staatsblad, kan hij in werking treden. Dit terwijl de jaarlijkse huurverhoging op 1 juli 2012 al zal plaatsvinden en de verhuurder de huurverhoging minimaal 2 maanden van tevoren aan dient te kondigen aan de huurder (uiterlijk 1 mei 2012).

Om ervoor te zorgen dat de wet - mocht hij op tijd in werking treden - toegepast kan worden, hebben de verhuurders nu al toegang tot de inkomensgegevens van de Belastingdienst. Dat brengt belangrijke privacyproblemen met zich mee.

De Belastingdienst heeft op basis van de wet een geheimhoudingsplicht ten aanzien van de inkomensgegevens. Om de inzage door de verhuurders mogelijk te maken heeft de Staatssecretaris van Financiën de Belastingdienst ontheven van de geheimhoudingsplicht. Dit neemt echter niet weg dat er sprake is van een verwerking van persoonsgegevens door de verhuurders en een inbreuk in de persoonlijke levenssfeer van de huurders.

Geen wettelijke basis

Artikel 8 van het Europese verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden (hierna: het EVRM) eist onder andere dat iedere inmenging van het recht op respect voor privéleven op een wettelijke grondslag berust. Artikel 10 van de Grondwet scherpt deze bepaling aan en verlangt voor elke beperking van het recht op eerbiediging van de persoonlijke levenssfeer een grondslag in de formele wet.

Nu het wetsvoorstel nog niet in werking is getreden, is er nog geen formeelwettelijke basis voor de beperking. Het feit dat de verhuurders nu al toegang hebben tot de inkomensgegevens is dan ook in strijd met artikel 8 EVRM en artikel 10 van de Grondwet.

Het wetsvoorstel biedt enkele (overigens zeer magere) waarborgen voor het verwerken van de gevoelige inkomensgegevens, maar die wet is nu juist nog niet van kracht, zodat de verhuurders daaraan niet gebonden zijn.

Kamervragen

Onlangs werden over dit probleem nog Kamervragen gesteld door PVDA en SP. De antwoorden van de minister daarop draaien echter om de hete brij heen. De minister lijkt te stellen dat de ontheffing van de geheimhoudingsplicht aan de Belastingdienst voldoende is om de verwerking van de inkomensgegevens door de verhuurders te rechtvaardigen. Daarmee miskent hij het probleem. Hij rechtvaardigt het feit dat nu al (zonder wettelijke basis) inkomensgegevens worden verwerkt simpelweg met de stelling dat het voor de verhuurders praktisch gezien nodig is om al vóór 1 juli 2012 over die gegevens te beschikken. Dat mag zo zijn, maar wat staat er aan in de weg om te wachten tot de wet in werking is getreden en dán de huurverhoging door te voeren? In ieder geval is een praktische handigheid niet een voldoende zwaarwegend belang om de inbreuk op de persoonlijke levenssfeer van de burger te rechtvaardigen.

Gevraagd werd ook of het technisch mogelijk is voor de verhuurder om gegevens op te vragen van personen die niet een van haar huurders zijn. De minister antwoordt daarop dat dat niet mogelijk is, maar dat is helaas onjuist. Er wordt in het geheel niet gecontroleerd op de bevragingen van de verhuurders. Het is voor een verhuurder of een werknemer van een verhuurder dus mogelijk om van willekeurige personen op te vragen of hun inkomen hoger of lager dan het drempelbedrag ligt. Ook van mensen die bijvoorbeeld huren van een andere verhuurder.

CBP en Raad van State zijn ook kritisch

Zelfs als het wetsvoorstel formeel wordt goedgekeurd en in werking treedt voor 1 juli 2012, is nog maar de vraag of het wetsvoorstel voldoende waarborgen biedt voor de verwerking van inkomensgegevens door de verhuurders.

Het College Bescherming Persoonsgegevens adviseerde medio 2011 al negatief over het wetsvoorstel. Volgens het CBP mist een concrete belangenafweging aan de hand van de uitgangspunten van het proportionaliteits- en subsidiariteitsbeginsel.

“De redenering en de daarbij naar voren gebrachte argumenten zijn erop gericht de huurprijsverhoging afhankelijk van het huishoudinkomen te rechtvaardigen. De vraag is echter of voor het effectief aanpakken van scheefwonen niet kan worden volstaan met voor de privacy van de betrokkenen minder ingrijpende middelen. Voorts is op geen enkele wijze onderbouwd dan wel doorberekend hoe groot de omvang van het probleem – het scheefwonen – is en in welke mate de koppeling van de huurverhoging aan het huishoudinkomen het probleem zou kunnen oplossen.”

Ook de Raad van State is kritisch ten aanzien van de verwerking van persoonsgegevens op basis van de wet:

“In het wetsvoorstel zijn als waarborgen met het oog op de bescherming van persoonsgegevens, een administratieplicht van de verhuurder en een geheimhoudingsplicht opgenomen.20 In het kader van de vorengenoemde waarborg tegen ongeoorloofde inbreuken rijst vervolgens de vraag wie toegang heeft tot de registratie als bedoeld in het voorgestelde artikel 13a, tweede lid, Uitvoeringswet huurprijzen woonruimte. Daarnaast blijkt niet uit het wetsvoorstel hoe lang de door de rijksbelastingdienst verstrekte gegevens worden bewaard.”

Slot

Op zijn zachtst gezegd vind ik het verontrustend dat op deze manier omgegaan wordt met gevoelige gegevens zoals je inkomen. Het gaat om een wetsvoorstel dat nog niet eens behandeld is in de Tweede Kamer en waarvan nog zeer twijfelachtig is of het überhaupt in werking zal treden, en zo ja of dat op tijd gaat gebeuren. Dat kan in mijn ogen nooit rechtvaardiging bieden om alvast op grote schaal inkomensgegevens op te laten vragen door verhuurders, enkel en alleen omdat dat ‘handig’ is in verband met de datum waarop de huurverhoging bekend gemaakt moet worden aan de huurders.

Zelfs als de wet in werking treedt vóór 1 juli 2012, dan blijven bij mij nog veel twijfels bestaan over de waarborgen die de wet biedt voor de bescherming van privacy. De waarborgen die in de wet zijn opgenomen bestaan uit een administratieplichten een geheimhoudingsplicht voor de verhuurder. Los van de terechte kanttekeningen die het CBP en de Raad van State maken bij het wetsvoorstel, vraag ik me af hoe lang de verhuurder mijn inkomensgegevens zal bewaren, of de geheimhoudingsplicht zich ook uitstrekt tot medewerkers van de verhuurder en bovenal: hoe goed is de verbinding tussen de verhuurder en de database van de Belastingdienst beveiligd?

Lees hier meer over het wetsvoorstel



PAGINA DOORSTUREN

DEZE PAGINA IS SUCCESVOL DOORGESTUURD!

REACTIES (2)

P. Mosterd zaterdag 3 maart 2012 13:10

Indien de staatsecretaris onrechtmatig de Belastingdienst heeft opgedragen de gegevens bekend te maken, in strijd met de wet, dient dit te worden terug gedraaid. Zelfs strafrechtelijke vervolging zou mogelijk moeten zijn. De gegevens die de verhuurders hebben ontvangen zijn onrechtmatig verkregen en mogen dus nimmer gebruikt worden.
Daarnaast is de oplossing om het scheef-huren tegen te gaan veelal onzin. Hoe moet een ouder stel dat € 45.000,- inkomsten heeft een woning kopen? Het bruto bedrag bij 65+ers wordt heel anders naar netto berekend dan bij werkenden. Salaris van € 44.000,- bruto geeft netto veel minder dan een AOW met pensioen van € 42.000,-. Waar blijft de eerlijke verdeling? De mensen die met hard werken iets meer verdienen worden gestraft, zodat blijkbaar niet-werkenden gesubsidieerd kunnen worden ( of bonussen van 3,5 miljoen betaald kunnen worden > Vestia ).

Stegeman woensdag 7 maart 2012 16:00

Ik en mijn partner zijn ''scheefhuurders''. Wij zouden dolgraag een woning willen kopen, echter is dat in deze tijd makkelijker gezegd dat gedaan. Temeer omdat wij, op deze krappe arbeidsmarkt, beiden een arbeidsovereenkomst hebben voor een jaar. Het ligt in de lijn der verwachting dat deze verlengd zullen worden voor wederom een jaar en banken zijn dan niet happig om een hypotheek te verstrekken. Wij hebben beiden keihard gestudeerd, een dure studie zelf betaald en werken nu ook keihard om ons steentje bij te dragen aan de samenleving. Waarom ons nu óók nog eens extra huur laten betalen? Het einde is straks echt zoek.

EEN REACTIE PLAATSEN

UW E-MAIL ADRES WORDT NIET GETOOND AAN ANDERE BEZOEKERS.

  1. NAAM
  2. E-MAILADRES
  3. BERICHT
  4. WANNEER U DEZE REGEL KUNT LEZEN, VUL HET VOLGENDE VELD DAN NIET IN!
  5.