NL EN
  • Home»
  • Weblog »
  • Rechter verbiedt delen uitzending Peter R. de Vries

Rechter verbiedt delen uitzending Peter R. de Vries

Misdaadjournalist Peter R. de Vries is bij de Amsterdamse voorzieningenrechter geen onbekende. Meerdere malen stonden hij al voor de rechter in verband met een voorgenomen uitzending van beelden opgenomen met een verborgen camera. Zo ook afgelopen zaterdag.

In het kader van een geplande reportage op SBS afgelopen zondag over huurmoord (“Dossier huurmoord”), wilde Peter R. de Vries heimelijk gefilmde gesprekken tussen de opdrachtgever van een huurmoord en de mogelijke uitvoerders uitzenden om aan te tonen hoe een huurmoord wordt beraamd.
Twee mannen waren door een escortbaas ingehuurd om een andere escortbaas om te brengen en maakten daar video-opnames van met een verborgen camera. De opnames boden ze vervolgens voor 50.000 euro te koop aan De Vries aan. Die wilde niet betalen en schakelde de politie in, maar maakte wel een kopie van de bestanden op een USB-stick. Bovendien maakte Peter R. de Vries zelf geheime opnames van de ontmoeting met de twee mannen op zijn kantoor, waar zij hem de opnames te koop aanboden. Ook deze beelden wilde hij uitzenden in de voorgenomen uitzending.

Om uitzending van de beelden – zowel de door de twee mannen gemaakte heimelijke opnamen als de van hen door SBS gemaakte geheime opnames –  te voorkomen, spanden de twee mannen een kort geding aan tegen De Vries. De rechter heeft hen grotendeels in het gelijk gesteld: De Vries mag de door de twee mannen gemaakt beelden niet uitzenden. Hetzelfde geldt voor de door hem zelf gemaakte geheime beelden, met dien verstande dat hij een deel daarvan wel mag laten horen.

De door de mannen gemaakte heimelijk opnamen

Interessant zijn de overwegingen van de rechtbank over de vraag of er een auteursrecht rust op de door de mannen gemaakt opnames. Volgens de voorzieningenrechter is dat niet het geval: het idee om van een bepaald gesprek een heimelijk opname te maken is wel een keuze, maar geen creatieve keuze. Van een creatieve keuze is sprake als een werk op verschillende manieren kan worden vormgegeven en dat uit die verschillende mogelijkheden een keuze wordt gemaakt. Het aanzetten van de opnameapparatuur en het richten van de (verborgen) camera op de gesprekspartner, kwalificeren volgens de rechter niet als “creatieve keuzes”, hetgeen voor bescherming door het auteursrecht wel vereist is. Nu van creatieve keuzes geen sprake is, kan noch het maken van de kopie op de USB-stick, noch het openbaar maken daarvan, auteursrechtinbreuk opleveren.

Alhoewel ik het niet oneens ben met dit oordeel van de rechter, is het wel interessant om ter vergelijking te verwijzen naar de Hoge Raad-uitspraak inzake de Endstra-tapes, waarin de deur werd opengezet voor een auteursrecht op door Willem Endstra met politieambtenaren gevoerde ‘achterbankgesprekken’, omdat niet uitgesloten was dat Endstra zijn woorden waarschijnlijk wel ‘creatief’ gekozen had en daardoor zijn persoonlijk stempel op de conversatie had gezet.

 

Alhoewel  geen sprake is van een auteursrecht, vallen de opnames op de USB-stick volgens de rechter wel onder het eigendomsrecht van de betreffende mannen. Uitgangspunt is volgens de rechter dat een journalist in beginsel geen gestolen informatie mag gebruiken. Het algemeen belang rechtvaardigt niet dat daarop in dit geval een uitzondering wordt gemaakt, omdat het vertonen van de beelden niet noodzakelijk is om de kijkers te overtuigen van de besproken misstand. Volstaan kan daarom worden met de mededeling van de inhoud van die opnamen. De door de twee mannen gemaakte camerabeelden mogen niet worden vertoond, tenzij deze daartoe alsnog toestemming geven.

De door SBS gemaakte heimelijke opnamen

Voor wat betreft de opnames die Peter R. de Vries zelf had gemaakt van de ontmoeting op zijn kantoor, overweegt de rechter eveneens dat uitgangspunt is dat het gebruik van verborgen opnameapparatuur alleen in bijzondere omstandigheden toelaatbaar is.  De onderhavige opnames gaan enerzijds over de huurmoord, anderzijds over de mogelijke verkoop van de beelden van de gesprekken daarover. Voor zover over de huurmoord wordt gesproken mogen alleen de stemmen van de mannen hoorbaar zijn. Voor zover het gaat om de verkoop van de opnamen, is dat een misstand dat niet ernstig genoeg is om het uitzenden van de beelden te rechtvaardigen.

Overigens is de belangenafweging in het verleden wel eens anders uitgevallen. Zo oordeelde de voorzieningenrechter in 2005, in een andere zaak betreffende Peter R. de Vries, dat hij gebruik mocht maken van informatie uit een bij het vuilnis gezette privécomputer van een Officier van Justitie, omdat het belang om zich kritisch over deze officier uit te laten prevaleerde boven het belang bij bescherming van de persoonlijke levenssfeer van eiser.[1] In 2006 werd ten aanzien van de zogenaamde Endstra tapes (de achterbankgesprekken) overwogen dat de belangen van de uitgever en de journalisten zwaarder wogen dan die van de zonen omdat de gesprekken in het centrum van de maatschappelijke belangstelling stonden.[2] En in 2010 werd geoordeeld dat Peter R. de Vries bepaalde heimelijke geluidsopnames weliswaar niet in zijn programma mocht uitzenden of openbaarmaken, maar dat het hem wel degelijk vrijstond de met deze heimelijk gemaakte opnamen verkregen informatie te gebruiken en dat hij daaruit ook letterlijk mocht citeren.[3]

Naar aanleiding van de uitspraak heeft Peter R. de Vries de uitzending afgelopen zondag in zijn geheel gestaakt. Hij heeft aangekondigd in hoger beroep te gaan.



[1] Vzr. Rb. Amsterdam 14 april 2005, NJF 2005, 245 (Tonino/DeVries).

[2] Rb. Amsterdam (vzr.) 11 mei 2006, LJN AX1292 (Endstra)

[3] Rb. Amsterdam 16 april 2010, LJN: BM1482.

BRON: ie-forum


PAGINA DOORSTUREN

DEZE PAGINA IS SUCCESVOL DOORGESTUURD!

EEN REACTIE PLAATSEN

UW E-MAIL ADRES WORDT NIET GETOOND AAN ANDERE BEZOEKERS.

  1. NAAM
  2. E-MAILADRES
  3. BERICHT
  4. WANNEER U DEZE REGEL KUNT LEZEN, VUL HET VOLGENDE VELD DAN NIET IN!
  5.