NL EN
  • Home»
  • Weblog »
  • NOiV: Nieuwe rijksvoorwaarden IT-Overeenkomsten ongunstig voor open source

NOiV: Nieuwe rijksvoorwaarden IT-Overeenkomsten ongunstig voor open source

Volgens Nederland Open in Verbinding (“NOiV”) zijn de nieuwe Algemene Rijksvoorwaarden Bij IT-Overeenkomsten (“ARBIT”) ongunstig voor leveranciers van open source software.

 

De ARBIT zijn nieuwe rijksvoorwaarden die zullen moeten gelden als voorwaarden voor contracten van de Rijksoverheid met ICT-leveranciers. Begin juli 2010 ging de ministerraad akkoord met deze nieuwe voorwaarden. Gisteren werden ze officieel gepubliceerd in de Staatscourant.

 

NOiV is een actieplan dat gebruik van open source en open standaarden binnen de overheid moet stimuleren.  Hoewel de ARBIT niet intrinsiek ongeschikt zijn voor verwerving van open source software, stelt Walter van Holst, juridisch adviseur bij NOiV, dat er tenminste één bepaling is die een leverancier die op basis van open source software aanbiedt, op een achterstand zet met “closed source” aanbieders: artikel 59.

 

Artikel 59 bepaalt, onder het kopje “Ontwikkeling Maatwerkprogrammatuur”, dat “Indien Opdrachtnemer bij de uitvoering van de Opdracht (mede) gebruik maakt van open source programmatuur, stelt hij zich vooraf op de hoogte van de kwaliteit daarvan en onderzoekt hij nauwgezet of en zo ja door wie en met welk resultaat daarop intellectueel eigendomsrechtelijke aanspraken zijn of naar redelijke verwachting kan worden gemaakt.”.

 

In de toelichting merkt de ARBIT hierbij op in het onderdeel “Algemeen” van de “Bijzondere bepalingen Gebruiksrechten” (zie toelichting artikel 59) dat “Aan de inzet van open source Programmatuur (hierna ook te noemen OSS), zijn bijzondere consequenties ten aanzien van de toepasselijkheid van de ARBIT verbonden. In haar Actieplan ‘Nederland Open in Verbinding’ heeft het Kabinet aangegeven dat het betrekken van OSS voor overheden een ‘forse inspanningsverplichting’ is. Bij OSS wordt, anders dan bij ‘closed source’ Programmatuur, de Broncode vrijgegeven en mag de gebruiker de Programmatuur – verder – openbaar maken en wijzigen. Bij ‘closed source’ Programmatuur mag alleen de rechthebbende dat. OSS wordt onder eigen licentievoorwaarden uitgebracht met als meest typerende kenmerk een volledig vrij toegankelijke Broncode. Inmiddels bestaat er vele tientallen door het Open Source Initiative goedgekeurde OSS licenties met als  bekendste de GNU/GPL, Mozilla en BSD. Omdat aan het betrekken en inzetten van OSS bijzondere civiel-, auteurs- en aanbestedingsrechtelijke consequenties verbonden zijn, kan OSS niet zonder meer op basis van de Voorwaarden worden verworven. Die zijn namelijk in de eerste plaats geschreven vanuit het perspectief van de verwerving van Gebruiksrechten op ‘closed source ‘Programmatuur. Bij de afname van OSS zijn verschillende situaties denkbaar. Indien OSS (gratis) van het internet wordt gedownload en daarbij de toepasselijke licentievoorwaarden worden geaccepteerd, zijn de ARBIT niet van toepassing. Wordt Programmatuur aanbesteed en kunnen daarbij zowel aanbieders van OSS als closed source Programmatuur inschrijven, dan dient te worden gezorgd voor een gelijke behandeling van de inschrijvers (‘level playing field’). In de praktijk zal dit ertoe leiden dat ook van marktpartijen die op basis van OSS aanbieden, geëist zal worden dat zij bepaalde verplichtingen uit de ARBIT, bijvoorbeeld ten aanzien van aansprakelijkheid, vrijwaring en garanties, aanvaarden. OSS licentievoorwaarden verzetten zich daartegen meestal ook niet. Die aanvullende verplichtingen moeten dan vanwege het feit dat de ARBIT in zo’n geval niet althans niet integraal van toepassing (kunnen) zijn, afzonderlijk in een overeenkomst worden vastgelegd. Wederpartij dient daarbij duidelijk aan te geven welke specifieke licenties op welke delen van de Programmatuur van toepassing zijn. In een speciaal met het oog op het verwerven van OSS Programmatuur op te stellen addendum bij de Model (Raam)overeenkomst zal worden vermeld welke specifieke ARBIT bepalingen in dat geval wel en welke niet van toepassing zijn. Dat addendum geldt derhalve (zie ook de Toelichting onder 1.4) voor de situatie waarin Wederpartij bij het verrichten van de Prestatie mede gebruik maakt van OSS Programmatuur. Voorts is denkbaar dat een IT-opdracht wordt aanbesteed waarbij wordt volstaan met het vragen van de inschrijvers om een oplossing voor een in de opdracht beschreven probleem. Ook dan moet een ‘level playing field’ bestaan en zal een Wederpartij die bij zijn oplossing gebruik wil maken van OSS, in ieder geval aanvullende verplichtingen als hiervoor bedoeld moeten aanvaarden. Dat kan ook dan gebeuren door vorenbedoeld addendum bij de Model (Raam)Overeenkomst van toepassing te verklaren.

 

Het platform Nederland Open in Verbinding (NOiV) heeft in met het oog op het voorgaande een handreiking opgesteld die kan worden gevonden via de link: http://www.ososs.nl/verwerving. In de Handreiking wordt tevens ingegaan op de vraag wanneer OSS moet worden aanbesteed. Omdat het betrekken van OSS in de praktijk meestal wordt gecombineerd met een daarop aansluitende vorm van dienstverlening in de vorm van Maatwerk en/of Onderhoud, komt OSS hierna nog kort aan de orde in het Bijzondere deel Opdrachten (zie artikel 59).”

 

Volgens de NOiV worden leveranciers van open source maatwerksoftware verplicht om te onderzoeken wat de herkomst van de software is, om zo eventuele claims te voorkomen. Van Holst vindt dat door dit aanvullende herkomstonderzoek een ongelijk speelveld wordt gecreëerd voor open source leveranciers. Aan hen wordt geen tegemoetkoming op andere punten geboden, aldus Van Holst. Daarnaast vindt Van Holst dat in de voorwaarden garanties hadden moeten worden opgenomen om te voorkomen dat gesloten extensies nodig zijn om open standaarden te gebruiken. Voorts vindt Van Holst dat de escrow-verplichting in de ARBIT (lees: het deponeren van de broncode bij een onafhankelijke partij, zodat de overheid deze later zelf kan gebruiken voor herstel of onderhoud), bij open source beperkt zou kunnen worden tot een verificatieverplichting. Ten slotte missen de ARBIT volgens Van Holst bepalingen over de verhouding van de ARBIT met de van toepassing zijnde open source licenties.

 

De NOiV is niet de eerste organisatie die kritiek levert op de voorwaarden. Ook branchevereniging ICT~Office vindt de nieuwe voorwaarden niet werkbaar. De overheid legt het risico van projecten nu immers meer neer bij de leverancier.

 

Lees hier de ARBIT, hier het volledige blogbericht van Van Holst en hier het bericht op Computable.



PAGINA DOORSTUREN

DEZE PAGINA IS SUCCESVOL DOORGESTUURD!

EEN REACTIE PLAATSEN

UW E-MAIL ADRES WORDT NIET GETOOND AAN ANDERE BEZOEKERS.

  1. NAAM
  2. E-MAILADRES
  3. BERICHT
  4. WANNEER U DEZE REGEL KUNT LEZEN, VUL HET VOLGENDE VELD DAN NIET IN!
  5.