NL EN
  • Home»
  • Weblog »
  • Milica Antic op BNR Nieuwsradio in debat over copycats

Milica Antic op BNR Nieuwsradio in debat over copycats

‘Beter goed gejat dan slecht bedacht’. Dat was het thema van het programma van BNR in Business van BNR Nieuwsradio waaraan ik maandag mee deed. Samen met presentator Paul Laseur, co-host Tobias Walraven en Hyves oprichter Raymon Spanjar, discussieerden wij over de (on)wenselijkheid van kopieergedrag en de vraag hoever je daarin mag gaan.

 

Na-apen is van alle tijden. Iedereen laat zich inspireren door succesvolle voorgangers, of het nu gaat om een bepaalde kledingstijl, een succesvol business model, mooie ontwerpen of handige technieken. Er zijn trendsetters en volgers, en daar is helemaal niets mis mee. Integendeel, als wij niet zouden mogen voortborduren op andermans succesvolle inspanningen, en wij dus iedere keer weer het wiel zouden moeten uitvinden, dan leefden we nog in het stenen tijdperk. Voor innovatie en vernieuwing is kopieergedrag essentieel. Bovendien is het ook goed voor de concurrentie. Concurrenten houden elkaar scherp, en de consument heeft de keuze uit een groot aanbod van producten of diensten die tot op zekere hoogte inwisselbaar zijn. Als een product gekopieerd wordt, is het bovendien een bewijs van succes. Kijk bijvoorbeeld naar de vele smartphones die nu op de markt zijn die allemaal zoveel mogelijk proberen te lijken op de iPhone. Deze worden vaak als iPhone killer op de markt gebracht. Is dat slecht? Ik denk van niet. De consument heeft hierdoor de keuze tussen verschillende smartphones die qua design lijken op de mooie stijl van iPhone (Apple is natuurlijk een trendsetter op dat vlak) maar met bijvoorbeeld een ander besturingssysteem. Bovendien houdt het Apple scherp, niet voor niets is er inmiddels alweer een vierde generatie iPhones op de markt.

 

Deze kopieervrijheid wordt ook door nationale en internationale wetten en rechtspraak erkend. Maar de vrijheid om andermans creativiteit of prestaties over te nemen is natuurlijk wel begrensd. Natuurlijk mag je geen inbreuk maken op intellectuele eigendomsrechten. En zelfs als er geen sprake is van een auteursrecht, octrooirecht, modellenrecht of merkrecht, mag het kopieergedrag niet zover gaan dat je parasiteert op de creatieve en financiële inspanningen van een ander. Dat betekent bijvoorbeeld dat het maken van een klakkeloze kopie van het product van een ander veelal onrechtmatig zal zijn. Gelukkig maar, want aan pure counterfeit (piraterij) heeft niemand wat. Dat is niet goed voor de concurrentie, niet goed voor de innovatie, en de consument krijgt wellicht een goedkoop maar ook inferieur product. Alleen de piraat wordt daar wijzer van.

 

Wat mag wel? Veel. Ideeën zijn niet beschermd. Ook is het toegelaten een bepaalde stijl, al is die bedacht door een ander, over te nemen. In de productvormgeving en mode gaat het bovendien bijna altijd om ontwerpen die een variatie zijn op een al bestaand ontwerp of model. Daarnaast moeten gebruiksvoorwerpen natuurlijk ook voldoen aan allerlei technische en bruikbaarheidseisen die de vormgeving voor een goed deel dicteren. Al die elementen mogen worden overgenomen. Sinds het veelbesproken Lego arrest weten we bovendien dat de consument een te respecteren behoefte heeft aan comptabiliteit en uitwisselbaarheid. Ook de vormgeving die nodig is om in deze behoefte te voorzien, mag worden overgenomen door de concurrent.

 

Zelfs als producten heel erg op elkaar lijken, is dus nog niet gezegd dat er sprake is van een inbreukmakende of anderszins onrechtmatige kopie. Een goed voorbeeld is de Crocs-zaak. In die zaak ging het om een op het eerste gezicht niet van de echte Crocs te onderscheiden schoen die door de Macro werd verkocht. De Rechtbank Den Haag oordeelde dat de meeste kenmerken van de Crocs ofwel al eerder bestonden (niet oorspronkelijk) ofwel technisch bepaald waren. De ‘look and feel’ van de Crocs zijn gebaseerd op de al lang bestaande waterschoenen, de kenmerkende brede neus is een exacte kopie van het al oudere model van Birkenstock, de kenmerkende gaten zijn nodig voor de luchtdoorlating (technisch bepaald), en de hielband is nodig om de schoen beter om de voet te laten zitten (dus ook technisch bepaald). Blijven over enkele subjectieve elementen die wel voor bescherming in aanmerking komen, zoals de vorm van de gaten, de plaats van de gaten, en de profilering. En juist deze elementen had de producent van de nep Crocs niet overgenomen. Geen inbreuk dus.

 

Laat je daarom niet direct intimideren door een agressieve sommatiebrief van de producent of ontwerper van een bekend product. Het is helemaal niet gezegd dat er sprake is van inbreuk. Laat je eerst juridisch adviseren voordat je de voorraad vernietigt en een verstrekkende onthoudingsverklaring met een vet boetebeding tekent. Misschien is de kans op succes in een procedure best groot en als je de procedure wint, heb je in beginsel aanspraak op vergoeding van de volledige proceskosten, inclusief de declaraties van je advocaat.

 

Luister naar de uitzending van BNR hier (deel 1) en hier (deel 2).

BRON: BNR, Boek9


PAGINA DOORSTUREN

DEZE PAGINA IS SUCCESVOL DOORGESTUURD!

EEN REACTIE PLAATSEN

UW E-MAIL ADRES WORDT NIET GETOOND AAN ANDERE BEZOEKERS.

  1. NAAM
  2. E-MAILADRES
  3. BERICHT
  4. WANNEER U DEZE REGEL KUNT LEZEN, VUL HET VOLGENDE VELD DAN NIET IN!
  5.