NL EN
  • Home»
  • Weblog »
  • Milica Antic op BNR in debat over wetsvoorstel computercriminaliteit

Milica Antic op BNR in debat over wetsvoorstel computercriminaliteit

 Begin van de middag deed ik mee aan het programma 'PepTalk' van BNR. Dat was een debat met onder meer Ot van Daalen van Bits of Freedom over het nieuwe wetsvoorstel Versterking Bestrijding Computercriminaliteit.

Dit wetsvoorstel maakt het mogelijk dat de officier van justitie op eigen houtje service providers beveelt websites uit de lucht te halen "voor zover dit nodig is ter beëindiging van een strafbaar feit of ter voorkoming van nieuwe strafbare feiten." (in het wetsvoorstel: art. 125p Wetboek van Strafvordering). Werken de ISP's daar niet aan mee, dan kan de OvJ dwangsommen opleggen.

Net als mijn kantoorgenoot Wouter Dammers betoogde ik dat het wetsvoorstel pure censuur is. Zonder rechtelijke toetsing kan de uitvoerende macht straks hele websites uit de lucht halen als dat naar de mening van de OvJ nodig is, bijvoorbeeld ter voorkoming van een strafbaar feit. Dat geeft de OvJ een zeer ruime en vergaande bevoegdheid om hele delen van het internet voor ons op slot te zetten. Klinkt dat bekend in de oren? Dat kan kloppen, dat is namelijk precies wat er ook in landen als China gebeurt.

Het wetsvoorstel is regelrecht in strijd met de Grondwet dat immers het recht op vrije meningsuiting garandeert. Onder het recht van vrije meningsuiting valt ook het recht op informatie. En internet speelt een wezenlijke rol in de uitoefening van deze grondrechten, is inmiddels niet alleen erkend door de Nederlandse en Europese wetgever, maar zelfs door de Verenigde Naties.

Waarom dit wetsvoorstel? Ik kan eigenlijk maar één reden bedenken, en dat is dat de Minister van Justitie gewoon zelf de touwtjes in handen wil hebben zonder rekening te hoeven houden met kritische rechters die lastige vragen gaan stellen over het nut en noodzaak van het afsluiten van websites 'ter voorkoming van een strafbaar feit'. De Memorie van Toelichting geeft ook geen duidelijkheid. Daarin is slechts te lezen:

"De bedoeling is de strafrechtelijke mogelijkheden om “strafbare content” effectief en doelmatig van het internet te verwijderen, verder te versterken, vooral in gevallen waarin internetproviders daartoe niet op basis van vrijwilligheid overgaan."

Kortom, de bedoeling is simpelweg om de macht van het OM te versterken. Zijn de huidige wettelijke mogelijkheden dan niet effectief? Daarover zwijgt de Memorie van Toelichting. Kunnen we dan niets doen tegen terrorisme en kinderporno en andere vreselijke dingen op internet? Jawel, de wet, in combinatie met zelfregulering door de ISP's, bieden heldere, met waarborgen omklede mogelijkheden om strafbare content van het web te verwijderen. Op grond van art. 54a Wetboek van Strafrecht kan de OvJ, na machtiging van de rechter-commissaris, een ISP bevelen om een website uit de lucht te halen. Bovendien hebben de meeste ISP's, en in elk geval alle grote, een goed werkend notice and takedown beleid. Als je op een terroristische website stuit, zal in de meeste gevallen een simpel mailtje aan de provider volstaan om de website binnen paar minuten op zwart te krijgen.

De providers werken dus meestal mee, en art. 54a Wetboek van Strafrecht biedt een grondwettelijk acceptabele oplossing in het geval van onwelwillende providers. Het al dan niet meewerken door de ISP's kan dan ook niet de daadwerkelijke reden van het wetsvoorstel zijn.

Wat er in het wetsvoorstel gebeurt, is dat de rechtelijke toets er tussenuit wordt gehaald. En dat is waar de Minister op uit is. Het OM is namelijk al eens eerder gestuit op lastige rechter-commissarissen die de OvJ geen machtiging wilden geven op grond van art. 54a. Dat leidde tot een stampvoetende OvJ die klaagde dat hij een website niet uit de lucht kon halen omdat de rechter-commissaris toch nooit zou meewerken. Deze verontwaardiging is natuurlijk de wereld op zijn kop.

Om kritische rechters uit de weg te ruimen, is de Minister dus maar met een nieuw wetsvoorstel gekomen en een streep gezet door het huidige art. 54a. Makkelijk toch?!

Het paradoxale is dat art. 54a Wetboek van Strafrecht juist is ingevoerd om censuur tegen te gaan. Uit de Memorie van Toelichting:

"De ratio is de vrijheid van meningsuiting in een digitale omgeving zo veel mogelijk te ondersteunen door de neiging tot preventieve censuur weg te nemen. De tussenpersoon kan zonder angst voor een strafrechtelijke vervolging van een ander afkomstige gegevens doorgeven of al dan niet tijdelijk opslaan. Zelfs al heeft hij kennis van het strafbare karakter van de gegevens."

Dit brengt mij op een ander bezwaar tegen het wetsvoorstel. Art. 54a is een gevolg van de E-Commerce Richtlijn die voorziet in een vrijwaring voor aansprakelijkheid van ISP's onder bepaalde omstandigheden. Deze vrijwaring vond de Europese wetgever belangrijk om (de ook in de Memorie van Toelichting aangehaalde) preventieve censuur tegen te gaan. Door deze wetgeving zijn ISP's in beginsel niet aansprakelijk voor informatie van derden die door hen wordt gehost of doorgegeven. Dit doet echter niet af aan de mogelijkheid om een rechterlijk bevel op te leggen teneinde een onrechtmatige situatie te voorkomen of te beëindigen. Door het rechterlijk bevel als voorwaarde te schrappen, is het wetsvoorstel dus eveneens in strijd met de E-Commerce Richtlijn.

Als het aan onze demissionaire minister Hirsch Ballin ligt, schuiven we onze Grondwet aan de kant, lappen we Europese wetgeving (die wij als lidstaat verplicht zijn te volgen) aan de laars, en doorbreken wij en passant de scheiding der machten, de basis van onze democratie. Dat dit erg is, is voor mij glashelder. Maar niet iedereen is daarvan overtuigd, het doel heiligt de middelen vinden sommigen en dus is in de strijd tegen bijvoorbeeld terrorisme en kinderporno alles geoorloofd. Dat het OM ook andere content gaat censureren, zo'n vaart zal het allemaal wel niet lopen, voor Chinese toestanden hoeven we niet bang te zijn, zo denken velen. Alhoewel ik van mening ben dat dit sowieso een onzuivere redenering is (het gaat immers om het fundamentele principe van vrijheid van meningsuiting) wil ik tot besluit met een voorbeeld aantonen (dat ik dank aan één van de inbellers tijdens het debat op BNR) dat dit gevaar er wel degelijk is: wat denk je dat het OM zou doen als er op Wikileaks documenten zouden worden gepubliceerd over de beslissing om deel te nemen aan de oorlog in Irak? Documenten waaruit zou blijken dat de Tweede Kamer niet goed is voorgelicht... De Minister van Justitie, onderdeel van de regering die destijds de Tweede Kamer onjuist heeft voorgelicht, zou dan simpelweg een OvJ, onderdaan van de Minister, opdracht kunnen geven om ISP's te bevelen toegang tot Wikileaks te blokkeren. Geen rechter die eraan te pas komt, en wij als burgers blijven verstoken van essentiële informatie.

Gelukkig gaat het om een wetsvoorstel en is er een consultatieronde waarbij iedereen zijn mening kan geven.

Luister naar het Pep Talk debat op BNR hier.  

 

Update: ik lees net op Webwereld dat een woortvoerder van het Ministerie erop wijst dat het bevel van een OvJ aan een provider om een website uit te lucht te halen een ultieme remedie zou zijn, voor extreme gevallen waar haast geboden is. Ook zou deze woordvoerder hebben gezegd dat het uit de lucht halen van een website altijd achteraf zal worden getoetst door een rechter. Gek dat we beide punten niet teruglezen in het wetsvoorstel zelf en ook niet in de officiële toelichting op het voorstel. Zo'n uitspraak van een woordvoerder van het Ministerie biedt mij dus geen enkele geruststelling. 

 

Overigens lees ik eveneens dat Leaseweb, net als ik, het vermoeden heeft dat het wetsvoorstel te maken heeft met een Assense zaak waar de OvJ te maken kreeg met een weigerachtige rechter-commissaris (zie hierboven over de klagende OvJ).  

BRON: BNR, Webwereld


PAGINA DOORSTUREN

DEZE PAGINA IS SUCCESVOL DOORGESTUURD!

REACTIE (1)

BradyMadeline24 maandag 14 november 2011 06:20

If you want to buy a house, you will have to get the loans. Furthermore, my sister usually utilizes a student loan, which occurs to be the most firm.

EEN REACTIE PLAATSEN

UW E-MAIL ADRES WORDT NIET GETOOND AAN ANDERE BEZOEKERS.

  1. NAAM
  2. E-MAILADRES
  3. BERICHT
  4. WANNEER U DEZE REGEL KUNT LEZEN, VUL HET VOLGENDE VELD DAN NIET IN!
  5.