NL EN
  • Home»
  • Weblog »
  • Jaaroverzicht internetrecht 2012

Jaaroverzicht internetrecht 2012

2012: het jaar van de nieuwe cookiewetgeving en het beginsel van netneutraliteit. Het jaar van Cloud-storage en van de Usedsoft-uitspraak van het Hof van Justitie. Het jaar van SOPA, PIPA en ACTA. Het jaar waarin enerzijds de juridische bescherming van hosting providers (zoals Marktplaats) werd erkend, maar anderzijds ‘mere conduit’ (access) providers er door de Nederlandse rechter toe werden gelast een deel van het internet te blokkeren. Het jaar waarin de rechter oordeelde dat linken onder omstandigheden auteursrechtinbreuk oplevert, en het jaar waarin het downloaddebat weer opleefde. Het jaar waarin de invloed van sociale media zich liet gelden tijdens het EK voetbal, de verkiezingen, en “Project X” in Haren.

 

Al met al een veelbewogen jaar. SOLV zette de belangrijkste juridische gebeurtenissen van 2012 op het gebied van technologie, media en communicatie (TMC) op een rijtje.

 

PRIVACY & TELECOM

 

Deze jaarwisseling liggen er geen oliebollen op het bord van de TMC-advocaat, maar cookies. Afgelopen zomer werd de omstreden cookiewetgeving ingevoerd, die nog altijd voor veel onduidelijkheid (zelfs bij de indieners van een amendement en de rijksoverheid zelf), ontevredenheid en discussie leidt. Inmiddels is besloten om de veelgebruikte analytics cookies buiten het toestemmingsvereiste te brengen.

 

Met de cookieregels werden ook de meldplicht voor datalekken en de regels voor netneutraliteit van kracht. Zoals elk jaar waren er weer een aantal high profile datalekken te melden, onder andere bij universiteiten, de KNVB en een ziekteverzuim-applicatie. Beveiliging van gegevens is ook een belangrijk pijnpunt bij cloud computing. Zowel het CBP als de Europese WG29 publiceerden hierover een kritische zienswijze en ook overheden bleken nog wantrouwig te zijn

 

Het EPD is ook weer in het nieuws. Ditmaal gaat het om een private doorstart van het vorig jaar door de Eerste Kamer afgeschoten EPD. Patiënten mogen vanaf 1 januari 2013 zelf aangeven of ze aan de uitwisseling van hun medisch dossier willen deelnemen, maar er zijn nog veel zorgen over de beveiliging van en de toegang tot de gegevens in het EPD.

 

AUTEURSRECHT EN INTERNETTUSSENPERSONEN

 

Op het gebied van auteursrecht gebeurde dit jaar veel. De rechtbank Amsterdam oordeelde dat GeenStijl inbreuk maakte op auteursrechten door een link te plaatsen naar de Playboy-fotoreportage van Britt Dekker. Alhoewel door tegenhangers van het vonnis wel wordt gevreesd voor het “einde van het internet”, vloeit uit het vonnis slechts voort dat het plaatsen van een hyperlink onder omstandigheden auteursrechtinbreuk kan opleveren.

Verder stond ook in 2012 het “downloaddebat” centraal. Na een aantal rare draaien van de PvdA (eerst
voor, dan weer tegen) lijkt het downloadverbod nu definitief van tafel. Om een billijke vergoeding voor auteurs te waarborgen, treedt in 2013 een nieuwe thuiskopieregeling in werking waardoor we ook op MP3 spelers en harddisks een heffing gaan betalen. De regeling is tot stand gekomen naar aanleiding van de overwinning die NORMA dit jaar op de Staat boekte.

Hoe het afloopt met Teeven’s plannen om internetproviders (inbreukfaciliterende) websites te laten blokkeren, moet in 2013 blijken. Ook voor deze plannen is geen kamermeerderheid, maar de rechtbank Den Haag oordeelde in januari wel dat internetproviders The Pirate Bay-website voor hun abonnees moeten blokkeren. Het hoger beroep tegen die uitspraak loopt nog. Dat dergelijke, vergaande maatregelen kunnen rekenen op steeds minder steun, blijkt onder meer uit de wereldwijde protesten tegen controversiële wetsvoorstellen als SOPA, PIPA en ACTA, waardoor onder andere Wikipedia dit jaar tijdelijk op zwart ging.

Maar er zijn dit jaar ook belangrijke overwinningen geboekt voor internet tussenpersonen. In navolging van het Scarlet/Sabam-arrest uit 2011, oordeelde het Hof van Justitie dit jaar dat ook een aanbieder van een sociaal netwerk er niet toe verplicht kan worden al het internetverkeer van haar klanten te filteren. In Nederland wees het Hof Leeuwarden een baanbrekend arrest waarin geoordeeld werd dat Marktplaats niet pro-actief hoeft te voorkomen dat inbreukmakende advertenties worden geplaatst.

SOFTWARE

In de wereld van software hebben dit jaar een aantal belangrijke ontwikkelingen plaatsgevonden. Ten eerste oordeelde het Hof van Justitie dat de functionaliteiten en de programmeertaal van software niet via het auteursrecht te beschermen zijn. De broncode van software is in ieder geval wel onderwerp van bescherming.

 

Daarnaast oordeelde de Hoge Raad dat het verlenen van een gebruiksrecht op standaardsoftware in sommige gevallen kwalificeert als ‘koop’, wat meebrengt dat de regels voor koopovereenkomsten met consumenten van toepassing zijn. Ook het Hof van Justitie oordeelde dat het verlenen van een gebruiksrecht voor onbeperkte tijd kwalificeert als koop, ook als de software via een download wordt geleverd en niet op een fysieke drager. Belangrijk gevolg daarvan is dat daardoor de auteursrechten op dat exemplaar zijn uitgeput, zodat dat exemplaar mag worden doorverkocht. Overigens is de conclusie dat alle software dus mag worden doorverkocht een te makkelijke. Zo spelen er interessante vragen over updates van de software. De vraag is tevens of de uitputtingsleer nu ook geldt voor andere digitale bestanden, zoals muziek of films.

 

PUBLICATIES

Ook dit jaar werden de grenzen van toelaatbare journalistiek opgezocht, met een hoofdrol voor het Britse koningshuis. Het Europees Hof voor de Rechten van de Mens bevestigde in de Caroline von Hannover II-zaak
dat de huidige Mediacode voor het Koninklijk Huis in strijd is met Europese rechtspraak. In dat licht rezen discussies over de publicatie van naaktfoto’s van Prins Harry (vermoedelijk geoorloofd) en topless-vakantiefoto’s van (prinses) Kate Middleton (niet geoorloofd).

 

In Nederland wist Peter R. de Vries in hoger beroep alsnog te bewerkstelligen dat hij zijn omstreden reportage over huurmoord met daarin verborgen camerabeelden, gewoon mocht uitzenden.

 

Hoewel de bronbescherming voor journalisten begin dit jaar nog werd verbeterd, oordeelde het Europees Hof voor de Rechten van de Mens onlangs voor de derde keer dat Nederland niet netjes omgaat met de journalistieke bronbescherming.


SOCIALE MEDIA

 

Het woord van het jaar, “Project X”, illustreert de impact van sociale media op het dagelijks leven. Door juristen werd gediscussieerd over de vraag wie aansprakelijk is voor het uit de hand gelopen feestje in Haren.

 

Ook tijdens de ‘sportzomer’ en de verkiezingen van 2012 speelden sociale media een belangrijke rol.  Maar internet en sociale media zijn meer dan alleen leuk en grappig: ze kunnen ook substantieel bijdragen aan politieke revoluties. Dat heeft de Arabische Lente wel aangetoond, zij het dat de zittende regeringen pogingen doen om de oppositie de kiem te sporen door rebellen internettoegang te ontzeggen.

 

De rechter kon dit jaar niet meer om sociale media en social networks heen. Zo werd geoordeeld dat een Whats App-bericht een legitieme ziekmelding kan bevatten, en dat een werknemer door het leggen van contacten via sociale media relatie-of concurrentiebedingen kan schenden. Het sturen van algemene “tweets” resulteert volgens het Hof Den Haag echter niet in een schending van een relatiebeding (alhoewel dit wel riskant is). Hoewel sociale media rechters soms voor lastige vraagstukken stellen, is speciale wetgeving, bijvoorbeeld een “Twitterwet” om identiteitsfraude in de digitale wereld aan te pakken, overbodig.

 

Ook de algemene voorwaarden van een aantal sociale media kregen dit jaar aandacht. Zo zorgde Instagram onlangs voor veel opschudding, maar ook de voorwaarden en privacy policy van Pinterest, Facebook, Google en Microsoft stonden in de belangstelling.

 

MERKEN EN RECLAME

 

Na een jarenlange strijd tussen de merken ONEL en OMEL heeft het Hof van Justitie de knoop doorgehakt. Het Hof oordeelde dat de landsgrenzen geen rol spelen bij het vaststellen of een Europees merk rechtsgeldig is gebruikt. Volgens het Hof is het niet uitgesloten dat gebruik in één land voldoende is om te kwalificeren als normaal gebruik.

 

Het gevecht tussen de rode stier en de Buldog wordt komend jaar voortgezet bij het Hof van Justitie. In de zaak tussen de energiedrank en de coffeeshop stelde de Hoge Raad prejudiciële vragen over het begrip “geldige reden”.

 

Cultuur heeft het dit jaar hard te verduren gehad, ook op handelsnaamrechtelijk vlak. Het Nederlands Philharmonisch Orkest meende dat de nieuwe (handels)naam Nederlands Symfonieorkest van wat voorheen het Orkest van het Oosten werd genoemd, verwarring schepte bij het publiek en stapte naar de rechter.

 

Voor voedselfabrikanten eindigde het jaar in mineur. Voor hen werd het leven op 14 december 2012 een stuk lastiger nu gezondheidsclaims sterk aan banden zijn gelegd.

 

Wij sluiten dit jaaroverzicht wat positiever af: met de mededeling dat SOLV enorm veel zin heeft in 2013, met onder meer de aftrap van het SOLV Samen en weer heel veel interessante seminars, video’s en natuurlijk blogs!

 

Door: Caroline de Vries, Anke Verhoeven en Bindu de Knock



PAGINA DOORSTUREN

DEZE PAGINA IS SUCCESVOL DOORGESTUURD!

REACTIE (1)

EEN REACTIE PLAATSEN

UW E-MAIL ADRES WORDT NIET GETOOND AAN ANDERE BEZOEKERS.

  1. NAAM
  2. E-MAILADRES
  3. BERICHT
  4. WANNEER U DEZE REGEL KUNT LEZEN, VUL HET VOLGENDE VELD DAN NIET IN!
  5.