NL EN
  • Home»
  • Weblog »
  • Jaaroverzicht internetrecht 2010

Jaaroverzicht internetrecht 2010

In het tweede Lustrumjaar van SOLV advocaten mag een overzicht van wat er dit jaar zoal op het gebied van internetrecht is gebeurd natuurlijk niet ontbreken!

Sociale media

We hebben elkaar dit jaar massaal gevonden op sociale media. Twitter is ingeburgerd als dé manier bij uitstek om het snelst op de hoogte te zijn van het laatste nieuws.

Helaas brengen sociale media ons ook wel eens in de problemen. Zo werd journalist Bert Brussen verdacht van bedreiging van Geert Wilders en haatzaaien omdat hij een tweet van een ander op zijn weblog plaatste. Kennelijk begreep het OM niet dat het slechts om een citaat ging en Brussen de bedreiging juist aan de kaak wilde stellen.

Ook presentator Cornald Maas ondervond hoeveel impact een tweet kan hebben. Werkgever de TROS stuurde hem de laan uit vanwege de volgende tweet: "grappige exportproducten heeft nederland: sieneke, joran vd sloot en de pvv''.

Andere spraakmakende twitter-affaires betroffen de campagne van Youp van ’t Hek tegen de T-Mobiles van deze wereld en de #Carglasszuigt tweets.

Alvast een tip voor het komende jaar: plaats geen foto’s van billen of andere schaamteloze foto’s op Facebook.

Privacy

Helaas scoort ons land wederom slecht als het gaat om privacy. Uit onderzoek blijkt dat Nederlanders het meest ‘relaxed’ staan tegenover bescherming van hun privacy. We leveren maar al te graag onze persoonsgegevens in om gebruik te kunnen maken van gratis online diensten. En dat terwijl er genoeg reden was om je zorgen te maken dit jaar.

Zo werden OV-bedrijven zoals NS, RET en GVB onlangs nog op de vingers getikt door het CBP omdat ze de reisgegevens van studenten veel te lang bewaren. Dit naar aanleiding van een handhavingsverzoek dat ingediend was door de studenten van rechtswinkel De Clinic.

Op 29 november van dit jaar diende de eerste zitting in de zogenaamde Paspoortzaak. In die zaak eisen Stichting Privacy First en 21 natuurlijke personen dat bepaalde delen van de Nieuwe Paspoortwet buiten werking worden gesteld. Het verplicht opslaan van vingerafdrukken, zoals voorzien in deze wet is namelijk onvoldoende voorzien van waarborgen met betrekking tot de bescherming van privacy.

Ook het door velen gebruikte Google Streetview raakte dit jaar meerdere malen in opspraak. Zo heeft Google bij het filmen van de straten per ongeluk allerlei informatie verzameld van onbeveiligde WiFi verbindingen. Het ging niet alleen om IP-adressen, maar zelfs complete e-mails en wachtwoorden werden onderschept. Google bestempelde haar afluistergedrag als een foutje. In verschillende landen werd Google hierop aangesproken.

Een onderwerp dat flink in de belangstelling stond dit jaar zijn cookies. De nieuwe e-Privacy richtlijn vereist dat voorafgaand geïnformeerd wordt en dat toestemming verkregen wordt alvorens een cookie te plaatsen. Onduidelijk is nog steeds of de door de richtlijn vereiste voorafgaande toestemming voor het plaatsen van de cookie ook gegeven kan worden met de browserinstellingen. Het Nederlandse wetsvoorstel geeft aan dat browserinstellingen inderdaad als voorafgaande toestemming gezien kunnen worden, maar onduidelijk is of dat wel in overeenstemming is met de richtlijn. Microsoft doet in ieder geval alvast een stap in de goede richting door in Internet Explorer 9 geavanceerde cookie-instellingen mogelijk te maken.

Intellectuele eigendom algemeen

Het afgelopen jaar was er veel te doen over ACTA, het internationale verdrag dat inbreuk op intellectuele eigendomsrechten moet aanpakken. Dit verdrag is omstreden omdat de onderhandelingen in alle geheimzinnigheid plaatsvonden, terwijl uit uitgelekte teksten bleek dat vergaande maatregelen tegen consumenten en internet service providers mogelijk verplicht zouden worden gesteld. De meest scherpe randjes zijn inmiddels van het verdrag af, maar reden om achterover te leunen is er absoluut niet: strafrechtelijke vervolging van consumenten blijft vooralsnog mogelijk, P2P software kan worden verboden, harde vrijwillige maatregelen door de branche worden aangemoedigd, en ‘Amerikaanse toestanden’ voor wat betreft de hoogte van schadevergoeding bij inbreuk is evenmin uitgesloten.

Auteursrecht

Ook is in 2010 een voorontwerp voor een wetsvoorstel aangaande het Auteurscontractenrecht ter consultatie gepubliceerd, alsmede de reacties daarop. Indien het Voorontwerp wet wordt, zal het van grote invloed zijn op de positie van auteurs en uitvoerende kunstenaars (zoals schrijvers, journalisten, vertalers, componisten, regisseurs, software ontwikkelaars, acteurs, zangers, musici en beeldend kunstenaars), van exploitanten (zoals uitgeverijen, omroepen, platenmaatschappijen, film- en televisieproducenten, software bedrijven en werk- en opdrachtgevers) en van collectieve beheersorganisaties. De belangrijkste wijziging die is voorgesteld is het niet-overdraagbaar maken van auteursrecht. De Commissie Auteursrecht heeft haar advies op het wetsvoorstel gepubliceerd en geadviseerd deze controversiële wijziging niet door te voeren.

Het Hof Den Haag heeft dit jaar arrest gewezen in de zaak FTD tegen Eyeworks. Inzet van de zaak was de vraag of FTD auteursrechtinbreuk pleegde op de rechten van Eyeworks door de film “Komt een vrouw bij de dokter” vindbaar te maken.  Het Hof oordeelt dat FTD de film niet openbaar maakt. Wel handelt FTD onrechtmatig jegens Eyeworks, doordat FTD een omgeving heeft gecreëerd waarin de uploader van auteursrechtelijk beschermd werk meer resultaat van zijn werk heeft. Met dit arrest is de aardverschuiving in het auteursrecht, die instandhouding van de eerdere vonnissen teweeg zou hebben gebracht, gelukkig afgewend. Degenen die een faciliterende rol hebben bij het openbaar maken van auteursrechtelijk beschermd materiaal kunnen niet zelf als openbaarmaker worden aangemerkt. In deze zaak – en in het op dezelfde dag gewezen Thuiskopie arrest – is tevens geoordeeld dat downloaden uit illegale bron is toegestaan.

In kort geding heeft de rechtbank Den Haag uitspraak gedaan in de veelbesproken zaak waarin BREIN van Ziggo, als access provider, vorderde om de toegang tot The Pirate Bay voor al Ziggo's abonnees ontoegankelijk te maken.  XS4ALL had zich in deze zaak aan de zijde van Ziggo gevoegd. De rechter vindt het afsluiten van alle abonnees van Ziggo veel te ver gaan. Het is niet vast komen te staan dat deze abonnees inbreuk plegen. Een ander door XS4ALL aangevoerd probleem van de door BREIN gevraagde blokkade is dat de abonnees van Ziggo zich niet in rechte kunnen verweren. Ook dat probleem is door de rechter onderkend en is mede reden geweest om de vordering van Brein af te wijzen. Wordt vervolgd in de bodemprocedure die BREIN tegen XS4ALL en Ziggo aanhangig heeft gemaakt.

Recent heeft het Hof Den Haag geconcludeerd dat er geen goede reden was om strafrechtelijk – in plaats van civielrechtelijk – op te treden tegen de eDonkey indexeringsites Shareconnector en Release4you. Het Hof heeft heel duidelijk laten blijken dat het OM zich niet voor het karretje van BREIN mag laten spannen.

Software

Twee rechterlijke uitspraken hebben de juridische discussie over nullen en enen weer hoog doen oplaaien.

Zo heeft het Hof Arnhem een gebruiksrecht op standaardsoftware als koop betiteld. Dat betekent dat ook de Koop-titel van Boek 7 Burgerlijk Wetboek van toepassing kan zijn op software.

De rechtbank Dordrecht heeft geoordeeld dat door de eigendomsoverdracht van software het auteursrecht daarop is uitgeput. Een contract dat anders luidt (“persoonlijk, niet overdraagbaar gebruiksrecht” ) doet daar niet aan af.

Ook het Europese Hof van Justitie heeft zich uitgelaten over software: een grafische gebruikersinterface is geen computerprogramma en valt daardoor buiten het bereik van de Softwarerichtlijn. Wel kan een grafische gebruikersinterface via de ‘normale’ weg auteursrechtelijk beschermd zijn.

Merkenrecht & Vergelijkende Reclame

Ook in het land van kielzog varen en merkgebruik is veel over gebruik van merken op internet gezegd. Zo heeft het HvJEG in de Google France zaak geoordeeld dat het gebruik van Adwords merkgebruik is en dus merkinbreuk kan opleveren. Adverteerders plegen merkinbreuk indien ze afbreuk doen aan de herkomstfunctie van het merk. Google is daar niet aansprakelijk voor, omdat ze valt onder het beperkte aansprakelijkheidsregime voor tussenpersonen (e-Commerce richtlijn). In de zaak Portakabin heeft het HvJEG – kort gezegd – geoordeeld dat het niet doorslaggevend is of de betreffende waren of diensten daadwerkelijk ter verkoop worden aangeboden. Tevens is het aan de nationale rechter om te beoordelen of er sprake is van merkinbreuk.

De voorzieningenrechter Den Haag heeft die kans met beide handen aangegrepen. In de Tempur/Energy+ zaak heeft de rechter geoordeeld dat AdWords noodzakelijk zijn voor een doeltreffende vergelijkende reclame op internet. Energy+ maakte echter geen (duidelijk) onderscheid tussen haar producten en die van Tempur. Van vergelijking was dus geen sprake. De voorzieningenrechter oordeelde vervolgens dat er sprake was van ongerechtvaardigd voordeel trekken uit (kielzog varen) à la het befaamde (en bekritiseerde vanuit een vergelijkende reclame perspectief) Bellure-arrest van het Europese Hof.

Overige

Het jaar 2010 stond verder in het teken van Assange tot Zuckerberg. Laatstgenoemde werd zelfs uitgeroepen tot Time Person of the Year.  Een Ddos aanval op Facebook is ons nog niet bekend.  Het wetsvoorstel versterking bestrijding computercriminaliteit werd dit jaar gepubliceerd en vervolgens hard bekritiseerd. Het Openbaar Ministerie kan, als het voorstel wet wordt, zonder tussenkomst van de rechter, websites op zwart zetten – eventueel met last onder dwangsom.

Websites die video aanbieden vallen sinds dit jaar mogelijk onder de Mediawet. Aanbieders moeten zich bij het Commissariaat aanmelden en moeten voldoen aan de Mediawet.

In 2010 stonden ook de Bavariababes en de Sint volop in de aandacht. Voor zover wij weten niet in verband met elkaar, trouwens. De cloud lijkt een gevestigd fenomeen te worden. En de iPad is dé wannahave van het afgelopen jaar. Zelfs de rechterlijke macht flirt met gebruik van de tablet-pc in de rechtszaal.

We zijn benieuwd wat 2011 ons aan ontwikkelingen zal brengen!

Graag sluiten we dit jaaroverzicht af met digitale kudo’s voor alle lezers van onze weblog, nieuwsbrief en tweets.

 

Door: Wouter Dammers & Anke Verhoeven.



PAGINA DOORSTUREN

DEZE PAGINA IS SUCCESVOL DOORGESTUURD!

EEN REACTIE PLAATSEN

UW E-MAIL ADRES WORDT NIET GETOOND AAN ANDERE BEZOEKERS.

  1. NAAM
  2. E-MAILADRES
  3. BERICHT
  4. WANNEER U DEZE REGEL KUNT LEZEN, VUL HET VOLGENDE VELD DAN NIET IN!
  5.