NL EN
  • Home»
  • Weblog »
  • Holleeder verliest kort geding - De Heineken Ontvoering niet verboden

Holleeder verliest kort geding - De Heineken Ontvoering niet verboden

Het is Holleeder niet gelukt om de film over de Heineken Ontvoering uit de bioscopen te houden. Een kort geding dat hij startte met dat doel verloor Holleeder vandaag.

Het is een film waar menig misdaad-minnend filmliefhebber al tijden op zit te wachten: De Heineken Ontvoering van Maarten Treurniet. De film, met Rutger Hauer als Heineken, vertelt het verhaal van de meest geruchtmakende ontvoering die Nederland ooit gekend heeft. De film zou 27 oktober in de bioscopen gaan draaien.

Volgens Holleeder werd hij in de film verkeerd neergezet. „Ik sta voor wie ik ben en wat ik heb gedaan maar niet voor wie ik niet ben en niet heb gedaan”, zo heeft Holleeder zijn standpunt aan zijn advocaten samengevat. De Heineken Ontvoering zou de reputatie van Holleeder beschadigen. Hij wilde dan ook dat niet vertoond zou worden en vorderde in kort geding een verbod op het vertonen van de film.  

De vraag die beantwoord dient te worden is eigenlijk of het belang van Holleeder bij bescherming van zijn reputatie zwaarder dient te wegen dan de vrijheid van meningsuiting van de filmmakers. De Rechtbank Amsterdam vonniste vandaag dat de film niet verboden wordt, waaruit op te maken valt dat de vrijheid van meningsuiting hier zwaarder heeft gewogen. Het vonnis is echter een zogenaamd kop-staart vonnis waarin slechts de uitspraak en niet de overwegingen die daartoe leidden vermeld staan.

Uitingsvrijheid vs reputatie

Bij de afweging van de uitingsvrijheid tegenover iemands privacy in de vorm van bescherming van zijn reputatie spelen verschillende omstandigheden een rol. Ik zal er enkele noemen.

Ten eerste speelt een rol of de uiting betrekking heeft op louter privé-aangelegenheden van een privé-persoon. Een politicus of bekende Nederlander heeft bijvoorbeeld meer te dulden dan een gewone burger.

Ook is van belang of de uiting wordt gepresenteerd als feit of als waardeoordeel. Wanneer iets gepresenteerd wordt als feit, terwijl het niet op waarheid gebaseerd is, zal al snel de privacy zwaarder wegen. Met betrekking tot waardeoordelen kan een grotere vrijheid genomen worden.

Daarnaast is de toonzetting of woordkeus relevant. Hoewel binnen de uitingsvrijheid in beginsel ruimte is voor overdrijving en provocatie, kan een uiting door de toonzetting of woordkeus excessief zijn. Wanneer duidelijk sprake is van een karikatuur of humor zal dat niet snel zo zijn en weegt de uitingsvrijheid vaak zwaarder.

Tot slot speelt mee de aard van de mededelingen die over de betrokkene worden gedaan en de gevolgen die daarvan te verwachten zijn. Dit betekent bijvoorbeeld dat aan ernstige beschuldigingen gedegen onderzoek vooraf moet gaan.  Als het gaat om informatie waarmee misstanden aan de kaak gesteld worden, dan is de bescherming die de uitingsvrijheid biedt juist ruim.

IDTV vs Holleeder

Het verhaal van de film is niet 100% waarheidsgetrouw. Onder het motto van creatieve vrijheid hebben de regisseur en scenarist hier en daar wat dingen aangedikt of toegevoegd. Dat is ook logisch, want zelfs de meest sensationele ontvoering, zal wellicht te weinig materie opleveren voor een spannende weergave op het witte doek.

Ik denk dat juist dit gegeven van belang is bij de beoordeling wat zwaarder moet wegen, de uitingsvrijheid van IDTV of de reputatie van Holleeder. Het gewone publiek zal immers niet verwachten dat alle gebeurtenissen in de film op waarheid zijn gebaseerd. De film wordt dan ook niet in zijn geheel gepresenteerd als feitelijk. Daarbij komt nog dat vaststaat dat Holleeder een van de ontvoerders van Heineken is. Dat centrale gegeven van de film is dus wel op een feitelijke waarheid gebaseerd. Bovendien is Holleeder aan te merken als een bekende Nederlander, die als zodanig in het licht van de uitingsvrijheid meer zou moeten dulden.

Bij de beoordeling van de zaak van Holleeder tegen IDTV zal de rechter wellicht nog belang hebben gehecht aan het feit dat de persoon Holleeder niet in de film voorkomt. In tegenstelling tot de andere ontvoerders is ervoor gekozen om het personage dat gebaseerd is op Holleeder een andere naam te geven, ‘Rem’.  Het personage is in feite een samensmelting van verschillende personen, aldus de makers. De acteur die Rem speelt, Reinout Scholten van Asschat, lijkt overigens in de film wel sterk op Holleeder. Let op de afbeeldingen hieronder: op de bovenste foto rechts is Holleeder rond 1983, op de onderste foto in het midden het personage Rem uit de film.

 

Ook praktische overwegingen kunnen wellicht een rol spelen bij het oordeel van de rechter. Films en series op basis van waargebeurde misdaadverhalen zijn de laatste tijd populair. De serie Van God Los die op de publieke omroep werd uitgezonden was een groot succes en  de film De Bende van Oss ging onlangs in première. Als Holleeder had gewonnen was dit genre wellicht een stille dood gestorven omdat filmmakers zich niet meer zouden wagen aan het maken van een op waarheid gebaseerde misdaadfilm uit angst voor aanspraken van de criminelen in kwestie.

Wat de daadwerkelijke overwegingen van de rechter zijn geweest zullen we volgende week pas weten. Dan wordt het volledige vonnis gepubliceerd. Los van de juridische aspecten ervan ben ik in ieder geval blij met de uitspraak, ik had deze veelbelovende film niet willen missen.

BRON: Rechtspraak.nl


PAGINA DOORSTUREN

DEZE PAGINA IS SUCCESVOL DOORGESTUURD!

EEN REACTIE PLAATSEN

UW E-MAIL ADRES WORDT NIET GETOOND AAN ANDERE BEZOEKERS.

  1. NAAM
  2. E-MAILADRES
  3. BERICHT
  4. WANNEER U DEZE REGEL KUNT LEZEN, VUL HET VOLGENDE VELD DAN NIET IN!
  5.