NL EN
  • Home»
  • Weblog »
  • Het merkenrecht van tabaksfabrikanten gaat in rook op…

Het merkenrecht van tabaksfabrikanten gaat in rook op…

Sinds begin december hebben alle Australische sigarettenverpakking een uniforme olijfgroene kleur. Op de verpakking is enkel het woordmerk en de gebruikelijke gezondheidswaarschuwingen aangebracht. Verder is de onaantrekkelijke verpakking ontdaan van enige visuele opsmuk.

 

De Tobacco Plain Packaging Act en de beslissing van het High Court van 15 augustus 2012, die deze wet in overeenstemming met de grondwet verklaarde, maakt deze rigoureuze maatregel werkelijkheid. Zowel de wet als de uitspraak oogstten veel kritiek van tabaksproducenten. Ziet de merkhouder nu zijn exclusieve intellectuele eigendomsrechten in rook op gaan?

 

Tobacco Plain Packaging Act 2011 (TPP)

 

De Australische wet, die sinds oktober 2012 in werking is getreden, heeft als doel de publieke gezondheid te verbeteren door roken te ontmoedigen. Hoe afstotender de verpakking, hoe groter de kans dat mensen het roken laten, is de achterliggende gedachte. De wet bevat daarom gedetailleerde restricties voor ondermeer het merkgebruik op de verpakking van tabakproducten. De merkhouder mag slechts de merknaam in een standaardlettertype op de verpakking vermelden. Het gebruik van logo’s, kleuren, beeldmerken, woord/beeldmerken, vormmerken of andere onderscheidingstekens is verboden.

 

JT International SA v Commonwealth of Australia [2012] HCA 43

 

Met de aankondiging van de Tobacco Plain Packaging Act in 2011 sprong de Australische tabaksindustrie onmiddellijk op de barricade om deze controversiële wet ongrondwettig te laten verklaren met een beroep op Section 51 (xxxi) van de Australische grondwet. Deze luidt als volgt:

 

The Parliament shall, subject to this Constitution, have power to make laws for the peace, order, and good government of the Commonwealth with respect to:

(xxxi) the acquisition of property on just terms from any State or person for any purpose in respect of which the Parliament has power to make laws;

 

De vraag werd aan het High Court voorgelegd. Of de TTP Act in strijd is met Section 51 (xxxi) hangt af van het antwoord op drie deelvragen:

1. zijn intellectuele eigendomsrechten ‘property’ in de zin van voorgenoemde bepaling;

2. wordt door de invoering van de TPP Act het recht op dat eigendom ontnomen;

3. heeft de overheid een voordeel genoten als gevolg van de introductie van de wet.

 

Het High Court oordeelde dat merken en goodwill weldegelijk ‘property’ kunnen vertegenwoordigen in de zin van Section 51 (xxxi).

Van een ‘acquisition of property’ was echter geen sprake omdat de tabaksfabrikanten zelf hun intellectuele eigendomsrechten behouden. Dat deze rechten worden beperkt doet daar niet aan af. Daarmee samenhangend besliste het High Court op de derde deelvraag dat de inperking van rechten niet automatisch betekent dat de overheid voordeel geniet. Zij wordt immers niet zelf rechthebbende van bijvoorbeeld de merkenrechten.

 

In de overwegingen van het High Court schemert door dat het belang van volksgezondheid zwaar doorweegt. De TPP Act is regulerend van aard en heeft niet als doel het verwerven van eigendom, aldus het High Court. Fabrikanten verliezen hun rechten niet. Enkel de uitoefening wordt gecontroleerd. De economische belangen van de tabaksindustrie delven om deze redenen het onderspit.

 

In een dissenting opinion wijst Justice Heydon onder meer op het feit dat fabrikanten hun exclusief recht om hun merken te gebruiken, verliezen nu hun wordt verboden dat merk nog langer op verpakkingen te plaatsen. Ook ligt volgens Justice Heydon het gevaar op de loer dat de overheid doorschiet in het beperken van rechten om wetgeving in het algemene belang te kunnen doorvoeren.

 

Impact van de beslissing

 

Over de uitspraak wordt fel gedebatteerd, ook in Europa omdat het niet uitgesloten is dat vergelijkbare regelgeving op komst is.

Juristen hebben ook opgeworpen dat de TPP strijdig is met art. 20 TRIPS dat stelt dat het handelsmerk niet op ongerechtvaardigde wijze mag worden bemoeilijkt door bijzondere vereisten.

 

De merkhouder komt er niet zonder kleerscheuren vanaf. Zo wordt zijn vrijheid om zijn merken te gebruiken aan banden gelegd. Daarnaast riskeert de merkhouder het verval van bijvoorbeeld een geregistreerd beeldmerk omdat het niet langer wordt gebruikt voor de waren waarvoor het merk is geregistreerd.

 

De Australische beslissing werpt nog andere vragen op. Zal deze wetgeving counterfeit in de hand werken? Zal het gebruik van onaantrekkelijke verpakkingen daadwerkelijk het rookgedrag van de consument veranderen? Is het hek van de dam en mogen we binnenkort ook neutrale verpakkingen verwachten voor alcohol en ongezonde voeding? Of zal de tabaksindustrie zichzelf heruitvinden door een back-to-basics benadering: het aangeboden product is voldoende om zich van de concurrent te onderscheiden?

BRON: Lexology, The Economist,


PAGINA DOORSTUREN

DEZE PAGINA IS SUCCESVOL DOORGESTUURD!

EEN REACTIE PLAATSEN

UW E-MAIL ADRES WORDT NIET GETOOND AAN ANDERE BEZOEKERS.

  1. NAAM
  2. E-MAILADRES
  3. BERICHT
  4. WANNEER U DEZE REGEL KUNT LEZEN, VUL HET VOLGENDE VELD DAN NIET IN!
  5.