NL EN
  • Home»
  • Weblog »
  • Google News: geoorloofd? Een gevecht om nieuws.

Google News: geoorloofd? Een gevecht om nieuws.

Google voert op meerdere fronten strijd over Google News. In Brazilië hebben uitgevers van kranten besloten Google News te boycotten. In Duitsland is het kabinet in augustus akkoord gegaan met een wetsvoorstel dat een betalingsverplichting voor news aggregators zoals Google News inhoudt. Ook in Frankrijk is men bezig met een wetsontwerp. Eric Schmidt, de voormalige CEO van het bedrijf, is zojuist in Parijs geland om het voorstel te bespreken. Het standpunt van Google: het is een Google-tax.

Hoe zit het juridisch? Is Google News toegestaan?

Google News

Google News indexeert nieuwsberichten uit een heleboel nieuwsbronnen. Bezoekers aan Google News krijgen een overzicht van nieuwsberichten, met een korte samenvatting van de belangrijkste berichten. Google News maakt daarbij gebruik van ‘cached links’, momentopnames van webpagina’s die in de zoekmachine worden opgeslagen.

Als een auteursrechthebbende niet wil dat zijn werk geïndexeerd wordt door Google News kan hij dat aangeven via een opt-out mogelijkheid. De rechthebbende laat dan aan Google weten dat hij niet wil dat de site opgenomen wordt in de index en Google verwijdert vervolgens de website, maar laat de site wel staan bij de zoekmachine resultaten.Ook kan het gebruik van informatie geblokkeerd worden via een robots.txt bestand. In Brazilië hebben alle 154 leden van de Braziliaanse vereniging voor uitgevers van kranten gebruik gemaakt van de opt-out mogelijkheid van Google News.

Wetsvoorstel in Duitsland

In Duitsland willen de krantenuitgevers eigenlijk van twee wallen eten: ze willen doorzoekbaar blijven en een vergoeding. De wet geldt alleen voor diensten die systematisch informatie verzamelen en dus niet voor bloggers e.d..

Het Duitse Bundesgerichthof heeft zich al eerder uitgesproken over de vraag of Google auteursrechtelijk beschermde werken in zijn zoekmachine mag plaatsen. In die zaak ging het om het tonen van thumbnails in Google Afbeeldingen. Volgens het Hof heeft de auteur Google een impliciete licentie gegeven door het werk op internet te plaatsen zonder beveiliging tegen zoekmachines (zoals via een robots.txt bestand).

Na invoering van het wetsvoorstel zal een impliciete licentie echter niet meer voldoende zijn maar moet Google dus gaan betalen voor het gebruik van citaten uit het nieuws.

Wetsvoorstel in Frankrijk

Het Franse wetsvoorstel geldt, net als in Duitsland, alleen voor news aggregators en niet voor bloggers e.d.. Google heeft in een brief aan de Franse overheid laten weten dat een dergelijke wet de vrije toegang naar informatie beperkt. Google geeft in de brief aan dat het de regeling niet zal accepteren en, als het wetsvoorstel wordt aangenomen, niet meer naar Franse websites zal linken.

Google v. Copiepresse

Is Google News toegestaan? In België loopt al enige jaren een zaak waarin die vraag centraal staat. Op 5 mei 2011  oordeelde het Brusselse Hof dat Google News auteursrechtinbreuk pleegt. Het kwam tot de slotsom dat Google niet een succesvol beroep toekwam op de zgn. nieuwsexceptie of het citaatrecht.  Het Hof bespreekt bovendien de drie-stappen-test van artikel 5 (5) van de InfoSoc-richtlijn en concludeert dat de auteursrechthebbenden zijn geschaad in hun recht om een compensatie te vragen voor het gebruik van hun werk. Saillant detail is dat volgens het Hof het conflict ontstaan omdat Google heeft geweigerd een overeenkomst voor een redelijke prijs af te sluiten met Collectieve Beheersorganisaties (CBO’s), terwijl Google daar genoeg financiële middelen voor had.

Nederlands recht

Het is niet ondenkbaar dat Google News ook door een Nederlandse rechter zou worden verboden. Het in cache opslaan van informatie, kan al een probleem zijn, gelet op het Infopac-arrest van het Hof van Justitie EU. In die zaak kon het Deense bedrijf INfopac niet met succes betogen dat het met een cache-kopie slechts een reproductiehandeling van voorbijgaande of incidentele aard maakte (artikel 5 lid 1 van de InfoSoc richtlijn).

Aangezien de reproducties in de Google cache ook langer doorleven dan strikt noodzakelijk is, zou deze uitspraak wellicht ook van toepassing kunnen zijn op Google News. Bovendien mogen de reproducties volgens artikel 5 lid 1 geen zelfstandige economische waarde hebben. Gezien het feit dat de in de cache opgeslagen werken extern toegankelijk zijn gemaakt, valt te betwijfelen of aan dit vereiste is voldaan.

Nieuwsexceptie

Zoals hierboven besproken kon Google zich volgens de Belgische rechter niet beroepen op de nieuwsexceptie. Het Hof oordeelde onder meer dat Google News geen door een persorgaan gepubliceerd persoverzicht betreft. De Nederlandse rechter hanteert sinds het Knipselkranten-arrest uit 1995 een ruimere definitie van pers- of nieuwsorgaan. Op grond van een uitspraak van het Hof Leeuwarden uit 2011 kan echter eenvoudig een opt-out gehanteerd worden: wanneer een krant aangeeft dat de rechten ten aanzien van nieuwsberichten zijn voorbehouden, mogen die niet worden overgenomen.

 

Citaatrecht

 

Mogelijk kan Google zich wel beroepen op het citaatrecht. Deze regeling bevat een specifiek onderdeel ten aanzien van persoverzichten. Een persoverzicht is niet hetzelfde als een knipselkrant. In een persoverzicht wordt door middel van citaten uit artikelen een overzicht gegeven van de inhoud van een aantal bladen, terwijl in een knipselkrant artikelen in hun geheel worden weergegeven. Google lijkt te voldoen aan de voorwaarden die het citaatrecht stelt. Het Hof Arnhem oordeelde in 2005 al dat de zoekmachine Zoekallehuizen ten opzichte van sites van makelaars daaraan voldeed.

Drie stappen toets, databankenrecht

 

De vraag is hoe de rechter zou oordelen over de toepasselijkheid van de drie-stappen-toets. Ook kan het databankenrecht eventueel roet in het eten gooien. Het Hof Den Haag heeft daarover in de Gaspedaal-zaak prejudiciële vragen aan het Hof van Justitie EU gesteld.

 

Conclusie

Juridisch valt er best wel het een en ander tegen Google News in te brengen. De uitzonderingen op het auteursrecht zijn zo specifiek geformuleerd dat ze niet zonder meer van toepassing zijn op nieuwe technologieën. Het blijft – om bij de beeldspraak te blijven – een zoekplaatje. De initiatieven in Duitsland en Frankrijk gaan eigenlijk niet over auteursrecht; ze gaan over geld. Het gaat slechts met de dagbladen en de overheid schiet te hulp met financiering uit andermans zak. De vraag is of de overheid er niet beter aan doet zelf een steentje bij te dragen. De Commissie Brinkman adviseerde in 2009 kranten en nieuws te subsidiëren. Dat idee werd toen snel weggelachen. Maar waarom eigenlijk niet? Waarom wordt Nieuwsuur wel gesponsord met gemeenschapsgeld en NRC Handelsblad niet?

Met dank aan Marijn Kingma



PAGINA DOORSTUREN

DEZE PAGINA IS SUCCESVOL DOORGESTUURD!

EEN REACTIE PLAATSEN

UW E-MAIL ADRES WORDT NIET GETOOND AAN ANDERE BEZOEKERS.

  1. NAAM
  2. E-MAILADRES
  3. BERICHT
  4. WANNEER U DEZE REGEL KUNT LEZEN, VUL HET VOLGENDE VELD DAN NIET IN!
  5.