NL EN

Downloaden mag: "Klote e-books"

Ronald Giphart slaat alarm op Twitter. Hij vindt daar allemaal verwijzingen naar sites met illegale torrents voor zijn roman IJsland: “Klote e-books.” En gelijk heeft Giphart.

Luuk Koelman grijpt de tweet van Giphart aan om een betoog te houden over het volgens hem onvermijdelijke en niet al te betreurenswaardige verdwijnen van het papieren boek. Wat er ook zij van dit soort voorspellingen, er klopt iets niet aan de titel van het bericht van Koelman (Illegaal boeken downloaden is fijn). Downloaden was toch legaal?

Dat klopt. Het maken van een thuiskopie (een kopie voor privé gebruik) is toegestaan. Dat is bepaald in artikel 16c van de Auteurswet. Ook het downloaden van bestanden van internet valt daaronder, zelfs indien het betreffende materiaal illegaal is geüpload. Dit is recent nog bevestigd in een arrest van het Gerechtshof Den Haag.

Waar komt die titel van het bericht van Koelman dan vandaan? Dat weet ik natuurlijk niet, maar mogelijk is die veroorzaakt door het idee dat je van boeken geen thuiskopie mag maken. En ook dat klopt. Artikel 16b van de Auteurswet bepaalt namelijk dat je van een boek slechts een “klein gedeelte” mag kopiëren en dus nooit het geheel.

Het verschil tussen de twee bepalingen in de Auteurswet is dat artikel 16b van toepassing is op traditionele vormen van kopiëren. In het geval van boeken: overschrijven of fotokopiëren. Artikel 16c is van toepassing op de moderne kopieermethoden waarbij het werk op een drager wordt gekopieerd die bestemd is om het werk ten gehore te brengen, te vertonen of weer te geven. Zoals het kopiëren op de harde schijf van een pc, op  een cd-rom, geheugenkaartje of mp3-speler. Of een e-reader natuurlijk.

Er is voor zover mij bekend nog geen rechterlijke of andere gezaghebbende uitspraak over deze kwestie, maar ik denk dat niet valt vol te houden dat het downloaden van e-books onder artikel 16b valt. Dan valt het onder artikel 16c en dat betekent simpelweg: het downloaden van e-books mag.

Maar als een e-book geen “boek”is in de zin van artikel 16b, is het dan misschien software? Als dat zo zou zijn, dan mag er alsnog geen thuiskopie van worden gemaakt op grond van artikel 45n van de Auteurswet. Maar ook die vlieger gaat niet op. Een e-book is toch nog altijd meer een boek dan een computerprogramma. Tja, zelfs een Nintendo spelletje is niet in de eerste plaats software en mag dus mogelijk gewoon worden gedownload.

Er is echter nog een verschil tussen artikel 16b en 16c van de Auteurswet. Het maken van een elektronische thuiskopie op grond van artikel 16c mag alleen als daar een billijke vergoeding voor de rechthebbende tegenover staat: de thuiskopievergoeding. Die vergoedingen worden door iedereen betaald die bepaalde lege dragers koopt (door middel van een heffing op cd-r’s en dvd-r’s). Vervolgens worden de vergoedingen geëind door Stichting de Thuiskopie en uitgekeerd door weer andere organisaties zoals de stichting Literaire Rechten Auteurs (Lira). Denkt u dat Ronald Giphart of zijn uitgever van Lira een vergoeding ontvangt voor de thuiskopieën die worden gemaakt van zijn e-book? Nee. Die vergoedingen worden alleen uitgekeerd aan schrijvers die hebben meegewerkt aan audio(visuele) producties, niet aan schrijvers van boeken (daarvan denkt iedereen immers dat die niet vallen onder het thuiskopierecht, weet u nog?). Er wordt bovendien geen vergoeding geheven op e-readers, maar alleen op cd-r’s en dvd-r’s. Daar worden nauwelijks e-books op gekopieerd, dus waarom Ronald Giphart laten meedelen in de opbrengsten daarvan?

Dan zijn we er toch? Geen billijke vergoeding, dus geen thuiskopie! Helaas, weer mis. De Nederlandse Staat lijkt in ieder geval van mening dat Ronald Giphart gewoon moet meedelen in de opbrengsten van de cd’s en dvd’tjes. Ook op mp3-spelers of digitale hoeft immers geen vergoeding te worden betaald  terwijl die dragers toch bij uitstek worden gebruikt om thuiskopieën op te maken. Door die maatregel droogt overigens het potje met geld bij Stichting de Thuiskopie langzaam op. Dragers waar wel een heffing op zit, worden namelijk steeds minder gebruikt.

Het resultaat voor Ronald Giphart en zijn uitgever is voorlopig niet al te best. Ze kunnen het downloaden niet verbieden, maar ze krijgen er ook niets voor betaald. Stichting BREIN maar weer bellen dan, om in ieder geval de uploaders achterna te zitten. Dat is een optie. Ondertussen bezint de wetgever zich: misschien dat hele thuiskopierecht maar afschaffen. Dan kan BREIN ook achter de downloaders aan.

 

BRON: Webwereld


PAGINA DOORSTUREN

DEZE PAGINA IS SUCCESVOL DOORGESTUURD!

REACTIES (5)

anja vrijdag 11 februari 2011 01:41

Downloaden via een torrent is toch ook gelijkertijd uploaden? Dat laatst mag - dacht ik - niet...?

Douwe Linders vrijdag 11 februari 2011 07:41

Helemaal correct. Dat maakt echter het downloaden op zich niet onrechtmatig. Niettemin, de nuance had er natuurlijk in gemoeten, maar ik vond het verhaal al ingewikkeld genoeg zo.

Mark vrijdag 11 februari 2011 10:58

Software mag worden gedownload? En http://wetten.overheid.nl/BWBR0001886/HoofdstukVI/Artikel45n/ dan?

Douwe Linders vrijdag 11 februari 2011 13:07

Zie hierboven: "...is het dan misschien software? Als dat zo zou zijn, dan mag er alsnog geen thuiskopie van worden gemaakt op grond van artikel 45n van de Auteurswet."

Mark dinsdag 1 maart 2011 07:49

Ik denk dat het iets ingewikkelder ligt. De strekking van art. 16b verzet zich m.i. tegen het digitaal kopiëren van hele boeken voor eigen gebruik (overigens is het niet zo dat je "nooit" een heel boek mag kopiëren, bij een boek dat uit de handel is mag dat wel, zie sub a van lid 2 van 16b). Artikel 16c is weliswaar niet voor ebooks geschreven maar lijkt het downloaden van ebooks wel toe te staan. Het lijkt me (gezien 16b) echter duidelijk dat dit niet de bedoeling is geweest van de wetgever.

Het strikte legaliteitsbeginsel binnen het strafrecht verzet zich tegen toepassing van bovenstaande uitleg, maar het lijkt me goed te verdedigen dat op grond van het bovenstaande geconcludeerd moet worden dat het downloaden van hele ebooks wel civiel onrechtmatig is.

EEN REACTIE PLAATSEN

UW E-MAIL ADRES WORDT NIET GETOOND AAN ANDERE BEZOEKERS.

  1. NAAM
  2. E-MAILADRES
  3. BERICHT
  4. WANNEER U DEZE REGEL KUNT LEZEN, VUL HET VOLGENDE VELD DAN NIET IN!
  5.