NL EN

Controversiële kledinglijn H&M

De Dragon Tattoo lijn die vorige week door H&M werd gelanceerd is een kassucces maar oogst tegelijkertijd felle kritiek. De kledinglijn is geïnspireerd op Lisbeth Salander, ‘The Girl with the Dragon Tattoo’, een van de hoofdpersonen uit de Millennium trilogie van Stieg Larsson. De kledinglijn werd ontworpen door Trish Summerville, ook verantwoordelijk voor de styling van Lisbeth Salander in de verfilming van de Millennium trilogie. Maar volgens Larsson’s levenspartner Eva Gabrielsson ‘had Stieg Larsson dit nooit gewild’.

 

Deze kwestie roept interessante juridische vragen op. Had Stieg Larsson, als hij nog had geleefd, zich kunnen verzetten tegen de commerciële exploitatie van een van ‘zijn’ karakters door H&M? Kunnen karakters of personages überhaupt juridisch worden beschermd? En mag H&M de naam Dragon Tattoo zomaar gebruiken?

 

Auteursrechten

Een karakter in een boek of film kan auteursrechtelijk beschermd zijn als het karakter zeer gedetailleerd is uitgewerkt. Vaak is het echter eerder die gedetailleerde beschrijving dan het karakter an sich dat wordt beschermd. In de zaak Harry Potter vs. Tanja Grotter kende de rechter auteursrechtelijke bescherming toe aan het personage van Harry Potter, maar wel in combinatie met een groot aantal andere elementen uit het verhaal. In de zaken die Bruna heeft gevoerd tegen onder meer Kathy en de ‘Nijn eleven’ parodieën kreeg Nijntje weliswaar auteursrechtelijke bescherming, maar Nijntje is dan ook een getekend karakter.

 

De algemene lijn in de rechtspraak (bijvoorbeeld ook Hof Den Bosch 1 februari 2011) is dat concrete vormgeving of een concrete omschrijving wel, maar stijlkenmerken niet voor auteursrechtelijke bescherming in aanmerking komen. En het zijn met name de stijlkenmerken van The Girl with the Dragon Tattoo die H&M heeft vertaald naar haar kledinglijn.

 

Merkrechten

Als een karakter (tevens) de waren of diensten van een onderneming kan onderscheiden, dan kan het als merk worden geregistreerd. Een bekend voorbeeld is Mickey Mouse, maar ook Spongebob Squarepants en Nijntje zijn geregistreerd als merk.

 

Nu ligt het voor een schrijver als Stieg Larsson niet erg voor de hand om zijn karakter Lisbeth Salander als merk te registreren voor bepaalde producten of diensten, maar wat te denken van de naam Dragon Tattoo of The Girl with the Dragon Tattoo? Als die naam als merk was geregistreerd, bijvoorbeeld voor merchandising zoals kleding, dan had H&M voor haar kledinglijn toestemming moeten vragen aan (de nabestaanden van) Stieg Larsson.

 

Onrechtmatige daad

Larsson zou zich daarnaast op het standpunt kunnen stellen dat de commerciële exploitatie van het personage uit zijn boeken door H&M onrechtmatig is. De kans dat een rechter daarin mee zou gaan, lijkt mij vooralsnog echter niet erg groot, niet in de laatste plaats omdat het maar zeer de vraag is of de schrijver eigenlijk wel schade lijdt.

 

Nog meer kritiek

Overigens krijgt H&M niet alleen kritiek van de voormalige partner van Stieg Larsson. Een Amerikaanse journalist schrijft: H&M, jullie hebben een kledinglijn gecreëerd die gebaseerd is op het karakter van een vrouw haar hele leven heeft geleden aan misbruik, die gewelddadig is verkracht en die achter een man aangaat die gewelddadig andere vrouwen verkracht en vermoordt. Lisbeth is door een hel gegaan en de manier waarop ze zich kleedt is haar pantser. Dat is haar keuze, en dat is een begrijpelijke keuze. Maar jullie maken het glamorous en geven een trendy draai aan het gezicht van seksueel geweld en de woede en angst die daarachter zit.”

H&M heeft laten weten dat het geenszins de bedoeling is geweest om iemand te kwetsen of te provoceren, maar dat de kledinglijn juist aanhaakt bij de sterke vrouw die Salander is.

(foto: H&M)

BRON: Fashion United


PAGINA DOORSTUREN

DEZE PAGINA IS SUCCESVOL DOORGESTUURD!

EEN REACTIE PLAATSEN

UW E-MAIL ADRES WORDT NIET GETOOND AAN ANDERE BEZOEKERS.

  1. NAAM
  2. E-MAILADRES
  3. BERICHT
  4. WANNEER U DEZE REGEL KUNT LEZEN, VUL HET VOLGENDE VELD DAN NIET IN!
  5.