NL EN
  • Home»
  • Weblog »
  • Besluit EU Ombudsman: geen aanbesteding vereist bij gratis open source

Besluit EU Ombudsman: geen aanbesteding vereist bij gratis open source

Afgelopen week heeft de Europese Ombudsman beslist dat open source software niet altijd hoeft te worden aanbesteed. Pas wanneer betaald moet worden, voor bijvoorbeeld een bijbehorende service-overeenkomst, zijn de aanbestedingsregels van toepassing.

 

 

Wat was er aan de hand?

Het IT-bedrijf van de klager was in 1998 met de Europese Commissie overeengekomen dat zij zorg zou dragen voor de implementatie van een applicatie genaamd “Communication and Information Resource Centre Administrator” (“CIRCA”). In 2002 startte de Commissie het aanbestedingstraject “Further development of the Collaborative Software CIRCA”. Klager had daar ook op gereageerd, maar werd de aanbesteding niet gegund. Klager bracht de zaak daarom voor het Gerecht van Eerste Aanleg, maar voordat deze tot een vonnis kwam, werd de zaak buitengerechtelijk geschikt.

 

In een tweede aanbestedingsronde werd Klager alsnog de aanbesteding gegund. Partijen zouden een raamwerkovereenkomst sluiten, maar voordat deze werd gesloten brak de Europese Commissie de aanbesteding, in 2003, af.

 

Ook in 2005 startte de Commissie weer een aanbesteding voor CIRCA, maar ook deze werd vroegtijdig afgeblazen.

 

Gedurende die periode onderzocht de Commissie eveneens een open source alternatief voor CIRCA, en kwam tot de conclusie dat het systeem, “X” genoemd, het beste overeen kwam met haar functionele eisen en wensen. De Commissie besloot daarom om X te implementeren, in plaats van CIRCA verder te ontwikkelen. Klager werd daarvan niet op de hoogte gesteld.

 

 

De klacht:

In 2007 besloot de Klager daarom een klacht in te dienen bij de Europese Ombudsman (klacht 438/2007/(TN)RT). De Europese Ombudsman is momenteel de Griek Nikiforos Diamandouros. Hij heeft tot taak om klachten jegens de communautaire overheid in behandeling te nemen. Klachten kunnen worden ingediend door iedere burger van de Europese Unie en ieder rechtspersoon die in een Europese lidstaat is gevestigd of daar zijn statutaire zetel heeft.

 

Klager informeert de Ombudsman dat zij de Commissie ervan beticht onrechtmatig te hebben gehandeld, wegens strijd met Europees aanbestedingsrecht. Klager eiste daarbij stopzetting van de vervanging van CIRCA met X. Daarbij werd de Commissie onder meer gevraagd waarom het voor open source systeem X heeft gekozen, zonder de aanbestedingsregels te volgen.

 

 

Het verweer van de Commissie:

De Commissie verweert zich en stelt dat ze na een grondig onderzoek heeft besloten om voor systeem X te kiezen. Van systeem X bestaan twee versies: de “Community editie” en de “Enterprise editie”. De licentiekosten voor de Community editie zijn nihil; het gebruik van de Enterprise editie omvat tevens onderhoudsdiensten. Daarbij stelt de Commissie dat ze geen aanbestedingstraject hoeft te volgen voor een kostenvrij product als Systeem X. Enkel voor de onderhoudsdiensten zou een aanbestedingstraject voor moeten worden gevolgd, en dat heeft ze daarom ook gedaan.

 

 

Oordeel van de Ombudsman:

De Ombudsman komt vervolgens tot de volgende inschatting van het geschil:

52. The procedure the Commission followed would appear to be satisfactory if the following two conditions were met. First, if X system was an OSS at the relevant time, and second, if the OSS the Commission chose was indeed cost-free. If costs were incurred for the EU, Article 88(1) of the Financial Regulation[20] would apply. Article 88(1) of the Financial Regulation requires that products and services against payment must be acquired through procurement procedures. The Commission considers that X system was an OSS and that no costs were incurred through using X system. The complainant disagrees. The Ombudsman should in the first place take a position concerning these divergent positions.

 

En beoordeelt vervolgens dus of systeem X inderdaad open source was en of deze kostenvrij was. Indien het systeem kostenvrij zouden zij, behoefde de Commissie inderdaad geen aanbestedingsprocedure te starten voor de aankoop daarvan.


De Ombudsman komt onder meer tot de volgende beoordeling:

53. In accordance with the definition provided by Open Source Initiative[21], open source software refers mainly to the rights granted to recipients under a licence to have access to the source code of the software in question, to modify and redistribute it (Ombudsman's emphasis). Licences for open source software are approved by the Open Source Initiative or the Free Software Foundation and, in order to be considered as open source licences[22], they have to fulfil certain conditions.

 

De Ombudsman komt vervolgens echter niet met een oordeel of Systeem X inderdaad open source zou zijn. Dat is voor onderhavige zaak echter niet van belang:

 

58. Nevertheless, even if X system had been an OSS at that time, the term 'open source software' is not necessarily synonymous with 'cost-free software'. Although open source software could be obtained without requiring each user to pay a licence fee, it could also involve other indispensable commercial aspects, namely the payment for certain services (subscription in order to get support/consultancy services).

 

Daarbij merkt de Ombudsman op dat de Commissie een abonnement op de Enterprise editie van X heeft verkregen “ie the support services delivered by the supplier of X and the right ("licence") to use the X Enterprise software. The subscription gives the Commission access to the source code of the Enterprise Version."

 

En vervolgens oordeelt hij daarom dat:

the documents inspected on the Commission's file do not contradict the conclusion that the acquisition of support services for X Enterprise cannot be dissociated from the licence, or the right to use the software. It therefore appears that the Commission would not have been able to access the source code of the software if it had not paid the subscription.

 

 

kortom...

Met andere woorden, de onderhoudsdiensten kunnen niet los worden gezien van de licentie of het recht op gebruik van de software. De Ombudsman komt daarom tot de conclusie dat er “redelijke twijfels” zijn of X wel open source was, en of X wel kostenvrij was.

 

Overigens brengt dit oordeel geen heil voor de klager: de Ombudsman was eveneens van mening dat de Commissie wel duidelijk had gemaakt dat systeem X het best overeen kwam met de functionele eisen die de Commissie aan het nieuwe platform stelde. Bevriezen van de vervanging van het systeem gaat de Ombudsman daarom te ver:

 

On the basis of his inquiry into this complaint, the Ombudsman closes it with the following critical remark:

The Commission failed to put forward sufficient convincing reasons why the contract with the supplier of X was not a public contract within the meaning of the Financial Regulation. It also failed to justify its decision for having selected the supplier of this software without conducting an appropriate call for tenders.

 

Lees hier het volledige besluit.

Lees hier en hier eveneens berichten over het besluit.

 

BRON: ombudsman.europa.eu


PAGINA DOORSTUREN

DEZE PAGINA IS SUCCESVOL DOORGESTUURD!

REACTIES (2)

Sterenborg donderdag 16 december 2010 14:26

ben kortere berichten van jullie hand gewend; om de leesbaarheid te vergroten misschien vetgedrukte tussenkopjes gebruiken?

Wouter donderdag 16 december 2010 14:59

Beste Daniël,

Dank voor je reactie. Zoals je ziet heb ik kopjes toegevoegd.

Ter zijde, korte berichten over dit besluit zijn genoeg te vinden. Om wel van toegevoegde waarde te zijn ben ik wat langer stil blijven staan bij de klacht, het verweer en het oordeel van de Ombudsman t.a.v. open source.

EEN REACTIE PLAATSEN

UW E-MAIL ADRES WORDT NIET GETOOND AAN ANDERE BEZOEKERS.

  1. NAAM
  2. E-MAILADRES
  3. BERICHT
  4. WANNEER U DEZE REGEL KUNT LEZEN, VUL HET VOLGENDE VELD DAN NIET IN!
  5.