NL EN
  • Home»
  • Weblog »
  • Achterbankgesprekken zijn te banaal voor auteursrechtelijke bescherming

Achterbankgesprekken zijn te banaal voor auteursrechtelijke bescherming

Maar liefst 7 jaar is het in de maak geweest: het definitieve oordeel over de auteursrechtelijke bescherming van de zogenaamde ‘achterbankgesprekken’ die wijlen Willem Endstra tussen maart 2003 en januari 2004 voerde met drie ambtenaren van de Criminele Inlichtingen Eenheid.

Uitgeverij Nieuw Amsterdam brengt in mei 2006 het boek De Endstra-tapes uit, van Bart Middelburg en Paul Vugts. Het boek bevat de integrale transcripten van de achterbankgesprekken met enige redactionele aanpassingen en toevoegingen en een inleiding en een nawoord. De erven van Endstra proberen publicatie van het boek tegen te houden en beroepen zich daarvoor op het auteursrecht dat Endstra zou hebben op de gesprekken.

Gisteren ging de kogel door de kerk bij het Hof Den Haag. Op de achterbankgesprekken rust geen auteursrecht.

De erven van Endstra begonnen de procedure in 2006 bij de voorzieningenrechter te Amsterdam, die de vorderingen afwees. In 2007 bekrachtigde het Hof Amsterdam het vonnis, waarna de erven Endstra in cassatie gingen bij de Hoge Raad. De Hoge Raad wees vervolgens het klassieke Endstra-arrest, waarin de maatstaf voor auteursrechtelijke bescherming werd toegepast. Die maatstaf houdt in dat er vereist is dat het werk getuigt van een eigen, oorspronkelijk karakter en het persoonlijk stempel van de maker draagt. De Hoge Raad had inmiddels vastgesteld dat sprake was van een eigen karakter. Over het persoonlijk stempel van de maker oordeelt de Hoge Raad als volgt:

“De eis dat het voortbrengsel het persoonlijk stempel van de maker moet dragen betekent dat sprake moet zijn van een vorm die het resultaat is van scheppende menselijke arbeid en dus van creatieve keuzes, en die aldus voortbrengsel is van de menselijke geest. Daarbuiten valt in elk geval al hetgeen een vorm heeft die zo banaal of triviaal is, dat daarachter geen creatieve arbeid van welke aard ook valt aan te wijzen.

Het gaat hierbij evenwel om een kenmerk dat uit het voortbrengsel zelf is te kennen. Daarom mag niet de eis worden gesteld dat de maker bewust een werk heeft willen scheppen en bewust creatieve keuzes heeft gemaakt, welke eis betrokkenen bovendien voor onoverkomelijke bewijsproblemen kan stellen. Om dezelfde reden kan niet worden geëist dat de maker bewust voor de vorm heeft gekozen die het werk heeft gekregen. Het in 4.5.1 overwogene brengt voorts mee dat een schepping, om een werk in auteursrechtelijke zin te kunnen zijn, niet het karakter van een coherente creatie behoeft te hebben.”

Het arrest van het Hof Amsterdam werd dus vernietigd door de Hoge Raad vanwege onder meer de verkeerde toepassing van de criteria voor auteursrechtelijke bescherming. De Hoge Raad verwees de zaak naar een ander Hof om te toetsen of in het concrete geval was voldaan aan de criteria zoals uitgelegd door de Hoge Raad. Het Hof Den Haag deed hierin dus gisteren uitspraak, waarbij zij als volgt oordeelde:

“De vormgeving van het voortbrengsel in kwestie wijst er dus geenszins op dat, wat betreft die vormgeving, sprake is van scheppende, creatieve arbeid (zie rov. 5.7)/een intellectuele schepping (zie rov. 5.5 in fine) van Endstra. Integendeel, gezien de banaliteit van die vormgeving kan niet worden aangenomen dat het door Endstra uitgesprokene op creatieve arbeid van enige betekenis berustte.”

Het Hof oordeelt dus dat de achterbankgesprekken te banaal en triviaal zijn om voor auteursrechtelijke bescherming in aanmerking te komen. Overigens sluit het Hof niet uit dat de achterbankgesprekken wel voor bescherming onder het naburig recht in aanmerking komen. De erven Endstra hebben daar echter geen beroep op gedaan.

Lees hier het hele arrest



PAGINA DOORSTUREN

DEZE PAGINA IS SUCCESVOL DOORGESTUURD!

REACTIE (1)

Marnix Langeveld woensdag 17 juli 2013 17:18

Wat iedereen op zijn klompen voelde aankomen, heeft het Hof Den Haag (evenals het Hof Amsterdam, maar dan in andere bewoordingen) dus nu bevestigd: op een gewoon gesprek op de achterbank van een auto rust geen auteursrecht. Het Hof heeft in zijn arrest overigens wel degelijk uitgesloten dat de achterbankgesprekken voor bescherming onder het naburig recht in aanmerking komen. Overwogen is immers slechts dat "een uitvoering het voorwerp van een naburig recht [kan] zijn, maar alleen wanneer een werk in de zin van de Auteurswet wordt uitgevoerd". Volgens het Hof was dat laatste dus niet het geval, wegens gebrek aan "creatieve arbeid van enige betekenis" en "een duidelijke en het banale overstijgende vormgeving". Geen auteursrecht én geen naburig recht op 'gewone' gesprekken dus. Pech voor de erven Endstra, maar geluk voor iedereen die anders de onnavolgbare wijsheden van Cruijff niet meer zou mogen citeren. Elk nadeel heb z'n voordeel...

EEN REACTIE PLAATSEN

UW E-MAIL ADRES WORDT NIET GETOOND AAN ANDERE BEZOEKERS.

  1. NAAM
  2. E-MAILADRES
  3. BERICHT
  4. WANNEER U DEZE REGEL KUNT LEZEN, VUL HET VOLGENDE VELD DAN NIET IN!
  5.