De zoem-boom van een interactieve bijenkorf
Hyves is een schoolvoorbeeld van het fascinerende sneeuwbaleffect dat internet kan hebben. In vier jaar ontwikkelde dit initiatief zich tot de best bezochte Nederlandse site en ‘s werelds meest dichtvertakte nationale interactieve sociale netwerk. En dat allemaal dankzij het ondernemersvernuft van drie Amsterdamse vrienden.
Floris Rost van Tonningen mag nog jong zijn maar hij is allesbehalve een internetgroentje. Samen met Raymond Spanjar zet hij in 1998 de beleggerswebsite IEX op en verkoopt die enkele jaren later. Ondanks het succes rusten hij en Spanjar niet op hun lauweren. Met hun maat Koen Kam storten ze zich eind 2004 opnieuw in een ondernemersavontuur. Als fervente gebruikers van Orkut.com vragen de drie zich af waarom er nog geen Nederlands sociaal netwerk bestaat. Rost van Tonningen: ‘We vonden het concept van een sociaal netwerk erg leuk, maar de sites waren erg technisch. Je kreeg het gevoel van een softwaretool. Niet echt gezellig, dus. Wij besloten een netwerksite te bouwen met een veel persoonlijker karakter en uitstraling. Daarom biedt Hyves de mogelijkheid om je profiel op de site naar eigen inzicht te pimpen.’
De drie noemen de site naar bee hive, een bijenkorf. Of, in goed Nederlands, a place buzzing with activity. Want waar ze op mikken, is het gemeenschapsgevoel. En dat is in de roos. De formule met zelf in te vullen profielen en subclubjes slaat aan, waardoor het spoedig zoemt bij Hyves. Nieuwe leden komen op de interactieve bijenkorf af als bijen op de honing. Rost van Tonningen merkt die magie al vroeg na aanvang: ‘Eén verzoek aan een kennis van een hyver in Lima leidde tot een ware Peruviaanse invasie, met op zijn top 20.000 nieuwe leden per dag. En er volgden nog veel meer van die ledengolven. Na een jaar zaten we al op één miljoen leden.”
Hyves ontpopt zich langzaam maar zeker als het nationale smoelenboek, met steeds meer interactieve mogelijkheden. Leden kunnen er filmpjes en foto’s uitwisselen en berichten bij elkaars profielen plaatsen. Hoezeer de site er toe doet, blijkt als Wouter Bos en Jan Peter Balkenende zich aanmelden. ‘Hyver sinds 6 mei 2006’, meldt het profiel van de minister-president. Volgens Rost van Tonningen een hoogtijdag. ‘Maar ook heel mooi was het moment waarop duidelijk werd dat Hyves aansloeg als medium voor artiesten om fans te ontmoeten. Daaruit bleek de meerwaarde van een positieve community als Hyves. Zoals bij Don Diablo. Deze artiest vertelde dat wij echt hebben bijgedragen aan zijn succes. En dat terwijl hij het internet had afgeschreven vanwege het negatieve karakter.’
Hyves krijgt langzamerhand een steeds grotere maatschappelijke impact, bijvoorbeeld als contactlijm voor vage bekenden. Voormalige klasgenoten vinden elkaar terug en potentiële liefdespartners doen er toenaderingspogingen. Ook komt het voor dat Hyves mensen leidt naar familieleden die ze niet kenden of naar een (bij-)baan. Rost van Tonningen ziet het belang van de site op dat vlak nog groeien. ‘Wij vervullen een functie in the strength of the weak ties. Onze site kan helpen bij het viavia zoeken naar bijvoorbeeld een oppas of een nieuwe kamergenoot.’
Hyves blijkt in de loop van de tijd niet alleen een geschikt platform om contacten te leggen, maar ook zelf een steeds waardevollere bron van informatie. De fiscus en je toekomstige werkgever speuren er naar feiten. En onder jongeren is de site in zwang als middel om erachter te komen waar hun vrienden zich mee bezighouden. Geen wonder dat er vaak privacykwesties opborrelen. Rost van Tonningen beseft dat met het aantal leden ook de verantwoordelijkheid toeneemt. ‘We staan constant in de schijnwerpers. En door het grote aantal leden kunnen kleine fouten grote impact hebben. We regelen onze zaakjes dus goed, ook juridisch.’
Ondanks de groei proberen de drie vrienden de ondernemersgeest te bewaren. Hyves blijft, mede dankzij de nieuwe aandeelhouder Joop van den Ende, investeren in noviteiten, zoals mobiele toepassingen. Een daarvan is een tool voor mobiele telefoons zoals de iPhone waardoor Hyvers onder meer kunnen zien waar hun vrienden zijn.
‘Je moet in deze business constant bereid zijn om jezelf opnieuw uit te vinden en te verbeteren’, vindt Rost van Tonningen. ‘Want anders geldt: zo gewonnen, zo geronnen. Net als destijds bij IEX, investeren we steeds in de paar dingen die het meest belangrijk zijn voor de gebruiker. Dat doen we met korte honkslagen, zodat we kunnen nagaan wat aanslaat en wat niet.’ Rost van Tonningen zegt het geweldig te vinden om aan de wieg te mogen staan van de nieuwe maatschappelijke experimenten die Hyves mogelijk maakt. Heeft hij nog wensen, nu meer dan de helft van de Nederlanders lid is? ‘Dat de koningin zich aanmeldt als Hyver.’